Energie – Marktupdate week 27 – 2020

De gasprijzen zijn deze week ruim 3 procent gestegen. De CAL-21 sloot gisteren (2-7-2020) op €0,1228 €/m3, het hoogste niveau sinds april. Verantwoordelijk voor deze opwaartse beweging is de olieprijs, die deze week flink steeg (+5,5%). Ook speelt het optimisme op de aandelen- en financiële markten mee, wat handelaren voorlopig het vertrouwen geeft dat de mondiale economie aan het herstellen is. Hier schuilt ook gelijk risico, want grote bedrijven brengen hun Q2 cijfers pas deze maand naar buiten. Algemeen wordt aangenomen dat deze zeer slecht zullen zijn, waardoor de kans op een beursval groot is. Dit zal ook onherroepelijk leiden tot een daling van de olie- en daarmee ook gasprijzen.

De olieprijs steeg op het nieuws dat de mondiale reserves wat zijn afgenomen en dat het de OPEC is gelukt minder olie te produceren dan voorgaande maanden. Ook het optimisme over economisch herstel drijft de olieprijs op. Wel maakten Shell en BP deze week grote afschrijvingen bekend, van respectievelijk 22 en 17,5 miljard euro. De olie-industrie heeft zwaar te lijden onder de corona-crisis en de daarmee samenhangende lage olieprijs. Hierdoor rijst ook de vraag of de olie-industrie zich kan herstellen naar het niveau van voor de crisis.

De elektriciteitsprijzen stegen deze week eveneens stevig, met 3 a 4 procent. Naast de hogere gasprijs trok ook de prijs voor CO2 emissierechten deze week flink aan. De markt voor CO2 emissierechten lijkt hiermee voor te sorteren op een “groen” herstel van de Europese economie. In steeds meer landen wordt gesproken over duurzame strategieën om de coronacrisis het hoofd te bieden. De relatief hoge prijs voor CO2 rechten zorgt ervoor dat gas nog steeds ruim de voorkeur heeft boven kolen, bij het opwekken van elektriciteit. Doordat deze week ook de kolenprijs meesteeg met de olieprijs zal dit voorlopig ook zo blijven.

Er was deze week goed nieuws voor duurzame productie-installaties, welke vanaf deze maand een belangrijkere rol gaan spelen in het op spanning houden van het net. Voorheen konden productie-installatie van elektriciteit alleen inschrijven in tijdvakken van 24 uur, waardoor duurzame productie-installaties niet konden deelnemen. Nu deze tijdsvakken zijn verkleind naar blokken van 4 uur is het voor grote duurzame productie-installaties wel mogelijk deel te nemen. Dit zal de kosten voor het op spanning houden van het net verlagen, omdat er door de deelname van duurzame productie-installaties meer concurrentie is.

Energie – Marktupdate week 25 – 2020

De aardgasmarkt beweegt zich al geruime tijd zijwaarts. Voldoende aanbod en een geringe mondiale vraag zorgt voor lage spot en future prijzen. De afgelopen dagen lopen de gasprijzen van 2021 t/m 2024 geleidelijk omhoog voornamelijk als gevolg van de gestegen CO2 kosten.

De prijs van EUA CO2-emissierechten staat ondertussen op het niveau van voor de Corona crisis en wordt gedreven door politiek. Er klinken steeds hardnekkigere geruchten over het invoeren van een bodemprijs, wat Europa moet helpen bij het realiseren van haar CO2 doelstellingen. Hiernaast heeft ook het ruime economische beleid een rol in het stijgen van deze koers. Het pompen van geld in de economie zorgt voor gestegen beurskoersen wat de CO2-prijs omhoog drijft. Een hogere CO2 prijs leidt tot meer vraag naar aardgas, doordat kolencentrales meer CO2 uitstoten dan gasgestookte centrales.

De oliemarkt is relatief stabiel en noteert nu rond de $40/ vat (Brent month-ahead). Net als op de gasmarkt zijn de voorraden goed gevuld. Dat de olieprijs niet verder daalt is toe te schrijven aan de OPEC+, die met productiebeperkingen het aanbod probeert te verlagen. Op dit moment wordt met veel nervositeit gekeken naar China. Als er een tweede Corona golf komt zal dit veel impact hebben op de wereldwijde economie met alle gevolgen van dien op de energiemarkten.

In navolging van aardgas stegen ook de elektriciteitsprijzen van 2021 -2024. De oorzaak hiervan is hetzelfde als bij aardgas. De sterk gestegen CO2-emissierechten zorgen op termijn voor een hogere kostprijs van elektriciteit.

Op de kortere termijn (dagmarkt) zijn de afgelopen weken hogere prijzen te zien dan in april in mei. Deze twee maanden waren dan ook historisch laag. De afgelopen weken waren een aantal energiecentrales in onderhoud en dat, gecombineerd met minder duurzame productie, heeft ervoor gezorgd dat de prijzen gemiddeld rond de €25 / MWh zitten in plaats van de €18 in april en mei.

Energie – Marktupdate week 24 – 2020

De termijnproducten vertoonden afgelopen week een zijwaarts prijsverloop. Ten opzichte van de andere CAL-producten heeft het CAL-21 product de grootste prijsverandering meegemaakt. De factoren die de tarieven beïnvloeden zijn deze week dan ook voornamelijk korte termijn effecten. Zo was de verwachting dat de LNG aanvoer zou opdrogen (prijs stuwend effect). Wat betreft de aanvoer vanuit de verenigde staten is dat ook zo, maar vanuit Qatar blijft LNG aangevoerd worden (prijs drukkend effect).

Olie

De olieprijs heeft heftige tijden meegemaakt. Na het historische dieptepunt van de WTI olieprijs zijn de olieprijzen sterk gestegen. Het prijsherstel werd gedreven door de toegenomen vraag naar olie door de versoepeling van de coronamaatregelen, maar ook omdat het beleid aan de aanbodkant goed in de gaten wordt gehouden. De OPEC en partners zitten kort op de bal. Tot voor kort bekeken zij de marktsituatie slechts twee keer per jaar en baseerden daar hun beleid op. Dit jaar hebben al meerdere overleggen plaatsgevonden en staan er nog drie gepland. Het doel van de overleggen is om de markt sneller in balans te krijgen en de voorraden te normaliseren. Hier is de OPEC+ redelijk in geslaagd. Marktkenner Hans van Cleef verwacht niet dat de prijzen verder zullen stijgen.   

Elektriciteit (CAL-21) heeft een volatiele week meegemaakt, maar dat is niet te zien in bovenstaande afbeelding. De eerste dagen van de week stegen de elektriciteitstarieven als gevolg van de stijgende trend van de CO2-emissierechten. Volgens een marktkenner stegen deze tarieven als gevolg van het algemene sentiment. Via de aandelenbeurzen krijgt dat sentiment afgelopen donderdag overigens een knauw, die ook bij de CO2-emissierechten en elektriciteitsmarkt met enkele procenten prijsdaling voelbaar is.

Energie – Marktupdate week 23 – 2020

Het tarief van aardgas stijgt deze week met drie procent. Dit resulteert in een aardgastarief van € 0,1189 per m3 voor CAL-21. Een flinke stijging ten opzichte van vorige week, waar het tarief van aardgas toen juist daalde met drie procent.

Verklaring komt onder meer door de weersverwachtingen en het uitblijven van hernieuwbare energie. De afgelopen weken heeft het zonnige weer er namelijk voor gezorgd dat de vraag naar aardgas afnam. Het gevolg hiervan was een lager tarief. Aangezien de weersverwachtingen voor komende week somber zijn, stijgt de vraag naar aardgas.

Desalniettemin zijn de tarieven van aardgas historisch laag te noemen. Als we straks mogen spreken over een ‘pre-, present- en post-Corona tijd, zullen er interessante verschillen te zien zijn. Op 11 januari (pre-Corona) was het tarief van aardgas voor CAL-21 € 0,1629 per m3. Een aanzienlijk verschil tussen het tarief van deze week en toen.

Uiteraard gaat deze vergelijking niet helemaal op en zijn er meerdere factoren die speelden. Rond de tijd van 11 januari speelde er bijvoorbeeld een prijsoorlog tussen Saudi-Arabië en Rusland over olie, iets wat een enorm effect had op de prijs van aardgas.

Vandaag de dag zijn het niet Saudi-Arabië en Rusland die overhoop met elkaar liggen, maar juist deze twee landen met de andere olieproducerende landen. De prijs voor een vat Brent olie was een lange tijd erg laag. Dankzij een besluit van de OPEC om de productie te reduceren, steeg de prijs gering. De prijs van een vat olie is echter nog altijd laag dankzij een mindere vraag naar olie. Hierdoor willen Saudi-Arabië en Rusland langer vasthouden aan de productiebeperking, met als voorwaarde dat de betrokken olielanden zich ook aan de afspraken houden. Dit gebeurt namelijk in mindere mate.

Landen als Nigeria en Irak houden zich minder goed aan de afspraken dan Saoedi-Arabië, iets wat tot ergernis leidt in de hoofdstad Riyad. Het gerucht gaat dat de officiële vergadering van de OPEC vervroegd is van vorige week naar deze week, om dit onderwerp aan te kaarten.

Ondanks deze onenigheden stijgt de prijs van olie. De prijs van een vat Brent olie ligt net onder de 40 dollar per vat. Een positieve ontwikkeling voor de olieproducerende landen die tevens positief gestemd zullen zijn over het opstarten van het toerisme, dus het opstarten van de vliegbewegingen.

De vraag is echter hoelang deze ontwikkeling stand gaat houden. Een tweede golf van het Corona virus is namelijk realistisch te noemen. Daarnaast zitten de opslagtanks van olie wereldwijd vol en wordt de schade aan de economie met de dag duidelijker. De verwachting is dat een enorme vraag naar olie niet zal plaatsvinden. Volgens Hans van Cleef, energie-econoom bij de ABN Amro, is de olieprijs op dit moment gebaseerd op hoop en niet op feiten.

Het tarief van elektriciteit is deze week met twee procent gestegen. Deze stijging zorgt ervoor dat het tarief voor Peak-Load neerkomt op € 44,71 per MWh voor CAL-21. Het tarief van elektriciteit is voor het merendeel onderhevig aan de ontwikkelingen van aardgas. Wanneer het tarief van aardgas stijgt, zal elektriciteit dit vaak ook doen.

Hiernaast heeft de CO2 prijs tevens invloed op het tarief van elektriciteit. De prijs van CO2-emissierechten (EUA) stijgt de afgelopen periode gestaag, maar verplaatst zich nu meer zijwaarts. Het tarief ligt op dit moment rond de € 22 per ton.

Energie – Marktupdate week 22 – 2020

Als gevolg van de hoge voorraden en de relatief lage mondiale vraag naar gas is er een prijsverschil ontstaan tussen een contract met levering op korte termijn en een contract met levering op de langere termijn. Dit is goed zichtbaar in bovenstaande afbeelding. In de toekomst wordt een betere balans tussen vraag en aanbod verwacht.

De variabele gasmarkt noteerde afgelopen week kortstondig zelfs een prijs van drie cent per m3. Deze situatie kon ontstaan omdat aardgas vrijwel niet nodig is voor gebouwverwarming en de krachtige wind ervoor zorgde dat de inzet van gascentrales beperkt bleef.

Ten opzichte van onze vorige marktupdate is het CAL-21 aardgas tarief met een kleine drie procent gedaald. Door de korte korte termijn dumpprijzen daalde de gasprijs in zijn algemeenheid. Een aanvullende mogelijke oorzaak is de spanning tussen de VS en China die weer toeneemt.

Ten opzichte van onze vorige marktupdate is het CAL-21 tarief voor elektriciteit met een kleine procent gedaald. Hiermee is de daling minder sterk dan bij aardgas, de brandstof waar elektriciteit relatief sterk mee correleert. Dit is te verklaren aan de hand van gestegen prijs voor CO2-emissierechten. Emissierechten voor maart 2021 zijn met ongeveer een halve procent gestegen. Ook de gestegen prijzen voor kolen hebben een prijs voor elektriciteit ondersteund. De prijs voor een ton kolen (maart 2021) is met ruim een half procent gestegen naar ongeveer 62 euro.

Coronacrisis: kans voor het klimaat?

Op de korte termijn heeft corona een positief effect op de uitstoot van broeikasgassen. We vliegen minder, we rijden minder en we produceren minder. Over de lange termijn impact waren in eerste instantie negatieve signalen. De impact die de coronacrisis heeft op de wereldeconomie zou een negatief effect hebben op de klimaatmaatregelen die genomen worden. Steeds vaker lezen we dat juist nu het moment om onze economie op een groene manier te herstarten. Er ligt namelijk een gouden kans voor overheidsinvesteringen. Internationaal klinkt de roep om de enorme bedragen die vrijgemaakt worden om de economie weer aan de gang te krijgen klimaatbestendig uit te geven.

Energie – Marktupdate week 21 – 2020

De gasprijs voor CAL-21 bleef deze week onder de 12 €ct/m3. Dit is opmerkelijk omdat de overige termijnprijzen 2% a 3% wisten te stijgen onder aanvoering van de opmars van de olieprijs. Dit toont eens te meer aan dat er op de korte termijn weinig opwaarts potentieel is voor de gasprijs. De vraag is nog altijd laag waardoor producenten niet weten waar ze hun gas kwijt moeten. Enig lichtpuntje voor de gasprijs is dat bij een aantrekkende economie de gas- en elektriciteitsvraag weer zal toenemen.

De olieprijs behaalde week op week een winst van 16%. De mondiale aandelenbeurzen zitten in de lift wat als voorbode kan worden gezien van een verdere versoepeling van de coronamaatregelen en een opening van de internationale handel. De olieprijs profiteert hier momenteel van mee. Het herstel is echter broos en wanneer de opstart van de economieën minder snel gaat dan verwacht dan kan de olieprijs een terugval verwachten. Een vat Brent olie (month-ahead) kostte gisteren bij het sluiten van de markt $ 36,06 per vat.

De elektriciteitsprijzen stegen deze week fors met 3% a 4% voor de CAL-21 en CAL-22 producten. Waar de grondstoffen voor de productie van elektriciteit deze week zijwaarts bewogen nam de prijs voor CO2 emissierechten een vlucht. Week op week steeg de prijs voor de rechten voor het uitstoten van een ton CO2 met 12,5% naar € 21,18. De elektriciteitsprijzen kregen deze week wel wat ondersteuning van de duurzame productie van elektriciteit; volop zon en eerdere deze week flinke wind. Dat houdt de spotprijzen van elektriciteit laag.

Energie – Marktupdate week 20 – 2020

De tarieven van aardgas dalen deze week met één procent. Door deze daling komt de marktprijs voor CAL-21 op € 0,1196 per m3. De marktontwikkelingen betreffende aardgas zijn al weken hetzelfde; het aanbod is hoog en de vraag is laag. Landen als Noorwegen, Rusland en de Verenigde Staten bieden volop aardgas en LNG aan. De verwachting is hierdoor dat de gasbergingen volledig gevuld raken. Dit heeft als mogelijk gevolg dat ook de komende winter de prijzen voor aardgas laag zullen zijn.

De olieprijs heeft inmiddels het dal met bodemprijzen verlaten. De prijs voor olie (Brent, month-ahead) is deze week rond de 29 dollar per vat. Dit is een nog steeds een kleine daling ten opzichte van vorige week, maar stukken hoger dan het dal van een paar weken geleden, waarbij de olieprijs onder de 25 dollar kwam. De olieprijs krijgt symptomen van een licht herstel. De vraag is alleen voor hoe lang dit gaat duren.

Het is onzeker of het toerisme komende zomer op gang gaat komen in Europa, dus tevens het vliegverkeer. Frankrijk gaat er in ieder geval voor zorgen dat het binnenlandse toerisme weer aan de gang komt, maar of buitenlandse toeristen komende zomer welkom zijn is onduidelijk. De Franse regering neemt over twee weken een officieel besluit. Het besluit zal mede worden beïnvloed door de ontwikkelingen van het coronavirus en de internationale afspraken over het openstellen van de grenzen.

Op het besluit van Frankrijk zal moeten worden gewacht, maar landen als Spanje en Engeland hebben al maatregelen genomen. Spanje en Engeland hebben aangekondigd dat buitenlanders in quarantaine worden geplaatst. Een redelijke aanname is dat veel toeristen hier niet op zitten te wachten en hierdoor de vakantie uitstellen. Dit kan als gevolg hebben dat de vraag naar olie laag zal blijven, wat dan weer consequenties heeft voor de olieprijs.

De tarieven van elektriciteit dalen deze week harder dan aardgas, namelijk met drie procent. De marktprijs voor een MW elektriciteit voor CAL-21 is € 42,83 PEAK LOAD. Mogelijke verklaring hiervoor is de daling van de CO2-emissierechten (EUA). De emissierechten zijn deze week gedaald tot onder de 19 euro per ton. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de problematiek in Frankrijk met de kerncentrales. Het onderhoud kan vanwege het afstand houden tussen monteurs niet doorgaan en wordt uitgesteld. Hierdoor kunnen kerncentrales minder produceren en hebben dus ook minder emissierechten nodig.

Energie – Marktupdate week 19 – 2020

De gasprijzen stegen deze week licht. Nadat eind vorig week de historisch bodem op € 0,1162 per m3 werd aangetikt kroop de CAL-21 gasprijs gisteren weer net boven de € 0,12 per m3. Aan de onderkant lijkt er met de huidige marktontwikkelingen weinig ruimte om verder te dalen. Korte termijnfactoren zorgen er zelfs voor dat de CAL-21 prijs wat opwaartse druk ondervindt. Zo komt er voor de maand mei een frisse week aan waarbij de nachttemperatuur naar het vriespunt zou kunnen dalen. Dit heeft invloed hebben op de spotprijs van gas en daarmee ook op het CAL-21 tarief. De langere termijnprijzen reageren niet op deze invloeden en wisten deze week nog een min te noteren.

De olieprijs (Brent, month-ahead) steeg deze week boven de $30 per vat nadat deze vorige week onder de $25 per vat was gedaald. De situatie blijft volatiel maar er zijn signalen van licht herstel. Het brandstofverbruik in de VS is toegenomen en analisten zagen dat Saudi-Arabië haar olie hoger afprijst, wat erop duidt dat dit land verwacht dat de olieprijs gaat stijgen.

De elektriciteitsprijzen bewogen deze week zijwaarts. Zowel de grondstofprijzen voor de productie van elektriciteit (gas en kolen) als de prijs voor CO2 emissierechten lieten deze week weinig beweging zien. Daarbij bleef ook de vraag naar elektriciteit ongewijzigd. De komende weken zal het elektriciteitsverbruik met de versoepeling van de Corona maatregelen weer langzaam toenemen. Omdat dit gepaard gaat met een toename van de vraag naar grondstoffen, is het aannemelijk dat de prijzen dan zullen gaan stijgen.

De afgelopen maand was er een overvloed aan zon- (eerste helft april) en windenergie (tweede helft april). Met uitzondering van aankomend weekend zijn de verwachtingen voor de komende periode dat het aandeel zon/wind sterk zal afnemen, zeker in vergelijking met vorige maand. Ook deze ontwikkeling zorgt voor een toename van de vraag naar elektriciteit uit gas- en kolencentrales.

Energie – Marktupdate week 18 – 2020

Het CAL-21 tarief voor aardgas is bijna op hetzelfde lage punt als toen net de lock down in Nederland begon. Het CAL-21 tarief voor aardgas bedroeg donderdag 30 april € 0,1182 per m3. Dit evenaart bijna het diepste punt van € 0,1167 per m3 van maart.

Al hoewel het tarief voor aardas nog aan het dalen is, is er opwaarts potentieel in de markt aanwezig. Mondjesmaat versoepelen regeringen van diverse landen hun maatregelen omtrent Corona. Een voorbeeld zijn onze zuiderburen, vanaf 4 mei worden de coronamaatregelen in België geleidelijk versoepeld. Bedrijven mogen weer opstarten als zij aan de voorwaarde van anderhalve meter kunnen voldoen.

Een gevolg van versoepeling van de maatregelen is dat de economie weer aantrekt. Een aantrekkende economie vraagt om meer productie dus tevens een aantrekkende industrie. De vraag naar aardgas zal in zo’n situatie stijgen, wat voor een opwaartse druk zorgt op de tarieven van aardgas.

De tarieven voor elektriciteit zijn weliswaar gedaald, maar vlakken wel meer af. Het tarief van een MW Peak Load voor CAL-21 is € 43,15. Een mogelijke reden van de afvlakking is de (aanstaande) versoepeling van de maatregelen. Daarnaast gaat elektriciteit hand in hand met het tarief van aardgas. Wanneer het tarief van aardgas stijgt door bijvoorbeeld een stijgende olieprijs, zal elektriciteit dat ook doen.

Op de korte termijn blijven de tarieven voor elektriciteit waarschijnlijk laag. De tarieven voor de lange termijn worden onder andere beïnvloed door de CO2-emissierechten (EUA). Als de versoepeling van de maatregelen wordt doorgevoerd, zal de prijs van deze emissierechten waarschijnlijk stijgen. Dit heeft effect op de tarieven van elektriciteit van komende jaren.

Tot slot een update over de olieprijs. Vergeleken met het begin van dit jaar is een vat Brent-olie zeer goedkoop. De prijs voor een vat olie is in enkele maanden gedaald met 70 procent als gevolg van het Corona virus en de prijsoorlog tussen Saudi-Arabië en Rusland. Inmiddels hebben de landen het bijgelegd en het op een akkoord gegooid om de dalende olieprijzen tegen te gaan. Het akkoord houdt in om vanaf vandaag 10 miljoen vaten olie minder te gaan produceren.

De deal heeft tot een korte opleving van de olieprijs geleid, maar werd al snel te niet gedaan. De vraag is namelijk nog steeds lager dan het aanbod en/of de productie. De wereld heeft minder olie nodig doordat er minder wordt gereden en nog amper wordt gevlogen. Olieopslagen zitten bijna zo goed als vol wat de vraag naar olie nog meer drukt.       

Energie – Marktupdate week 17 – 2020

Het grote nieuws deze week kwam uit de hoek van de oliemarkt. De prijs voor een vat West Texas Intermediate (WTI) olie daalde tot 37 dollar negatief. Veel media brachten dit als groot nieuws zoals bijvoorbeeld de NOS(link). In werkelijkheid is de situatie iets genuanceerder. Afgelopen dinsdag was de laatste handelsdag voor het contract van mei. Door de economische omstandigheden, gecombineerd met overvolle voorraden, kon en wilde bijna niemand deze olie afnemen. Zodoende is de prijs voor een korte periode en met een gering volume negatief geweest. Het WTI contract voor juni staat “gewoon” nog op +/- 18 dollar.

Vorige week stond in de marktupdate een historisch akkoord van de OPEC, gesteund door Rusland, Mexico en de VS. In dit breed gedragen akkoord werd een productie verlaging gepresenteerd. Een week na dit akkoord kan er worden geconcludeerd dat de afgesproken verlagingen niet het gewenste effect hebben gehad. De vraaguitval naar aanleiding van de huidige economische situatie is vele malen sterker dan de effecten van deze verlaging.

Net als op de oliemarkt zitten ook de aardgasvoorraden overvol. De huidige warme periode en vraaguitval als gevolg van de Corona maatregelen zorgen voor een zeer lage aardgasvraag. Dit heeft als gevolg dat de spotprijzen voor aardgas een historisch dieptepunt benaderen van rond de 6 euro/MWh. Dit, gecombineerd met de economische langere termijn verwachting, zorgt ervoor dat de future aardgasmarkt voor 2021 t/m 2024 met ongeveer 3% daalde ten opzichte van vorige week.

Waar negatieve olieprijzen uitzonderlijk zijn wordt dit op de day ahead stroommarkt steeds gebruikelijker. Een zeer lage vraag naar stroom gecombineerd met veel duurzame productie heeft op Tweede Paasdag tussen 13:00 en 15:00 uur gezorgd voor stroomprijzen die opliepen tot bijna 80 euro/MWh negatief. Op weekend- en feestdagen beginnen negatieve stroomprijzen gebruikelijk te worden, maar afgelopen week (21-4) waren ook op een werkdag negatieve stroomprijzen van toepassing. Een belangrijk verschil echter tussen olie of aardgas en elektriciteit is dat je het laatste slecht kan opslaan waardoor deze prijs zich veel meer volatiel zal gedragen.

De futuresmarkt voor elektriciteit daalde als gevolg van de lagere olie-, gas- en kolenprijzen. De prijs voor het uitstoten van CO2 steeg als gevolg van het uit de markt halen van uitstootrechten. Dit heeft er dan ook voor gezorgd dat de daling van de future elektriciteitsprijzen beperkt is gebleven.