Energie – Marktupdate week 6 – 2020

De afgelopen dagen is de gasprijs (CAL-21) iets naar boven gecorrigeerd waardoor het week-op-week resultaat ongeveer een procent stijging laat zien. Toch zijn er weinig factoren die de prijs echt kunnen opstuwen. Er is voldoende LNG, de opslagen zijn nog steeds vol en het weer blijft zacht. Voor de korte termijn komt daar bovendien bij dat er vanaf zondag storm wordt verwacht en dus een overvloed aan windenergie. Gascentrales zullen dus geen drukke dagen tegemoet gaan. Deze laatste korte termijn effecten werken door in de lange termijn prijzen.

Er is momenteel sprake van een bijzonder ruime LNG-aanbodsituatie. Een terugval in Chinese LNG vraag is ook al zichtbaar in de Aziatische gasprijzen. Overtollige LNG schepen varen door naar de Europese markten.
Er is ook niet veel ruimte naar beneden. Als de prijs verder zakt, dan nemen Noorwegen en Rusland maatregelen door de aanvoer te verlagen. Dat gegeven zal de prijs ondersteunen. In historische context staan de huidige gasprijzen nabij meerjarige diepterecords.

Olie: Het aantal wereldwijde vliegbewegingen neemt sterk af als gevolg van het Coronavirus. Dit heeft direct invloed op de vraag naar kerosine/olie. Dit werkt uiteraard sterk door in de prijsvorming. In een maand tijd is de olieprijs met maar liefst 20% gedaald tot 54 $/vat.

Maar Opec-plus, de organisatie van olieproducerende landen en een aantal niet-leden, zit niet stil. Saoedi-Arabië en Rusland zijn als belangrijkste leden van dit verbond deze week alweer in gesprek over het beperken van de eigen productie om zo de olieprijs weer omhoog te krijgen.

Veel zal echter afhangen van de verdere verspreiding van het virus. Momenteel hebben de prijsopdrijvende factoren echter beduidend minder impact op de olieprijs.

Het jaarcontract (CAL-21) is deze week ongeveer anderhalf procent gedaald. De oorzaak vinden we onder andere in een korte termijn effect. Dit weekend bereikt een storm onze kusten waardoor er recordhoeveelheden hernieuwbare energie geprocedeerd kan worden. Ook op deze markt zijn vooralsnog geen factoren te ontdekken die de prijs wezenlijk op zouden kunnen stuwen. Het weer is zacht, de aardgasprijs laag en hernieuwbaar uitvoerig voorradig.

Nieuwsdienst Bloomberg geeft al geruime tijd deze winter een zeer lage of zelfs negatieve spread voor kolencentrales. Dat is de zogeheten dark spread die de marge aangeeft tussen de kosten voor kolen en de opbrengst uit elektriciteitsverkoop. Dezelfde marge voor gascentrales, de spark spread, staat er beter voor.

CO2: Het Verenigd Koninkrijk heeft deze week besloten om door te gaan in het Europese handelssysteem voor emissierechten, het EU-ETS. Binnenkort zal een schema voor komende veilingen bekend worden gemaakt. De vraag is of dit geen uitstel van executie is, aangezien de Britse regering als uitgangspunt in de Brexit-onderhandelingen neemt dat het op geen enkel vlak aan Europese regels wil voldoen. De Europese Unie wil het VK graag in het ETS houden, onderhandelingen zullen dit jaar moeten uitwijzen welke kant het uit gaat.

Energie – Marktupdate week 5 – 2020

  

Voor de derde week op rij laat de gasmarkt een flinke daling zien. De oorzaken van deze daling zijn nog hetzelfde als afgelopen periode en worden versterkt door het corona-virus. Dit virus zorgt voor verminderde economische activiteit, wat resulteert in een lagere Chinese vraag naar olie, gas en steenkool. De grootste drijver achter de aanhoudende daling van de gaskoers voor 2021 moet echter gezocht worden in de weersverwachting. Nu er ook voor februari geen winterse temperaturen worden verwacht zullen de voorraden in 2020 weinig worden aangesproken. Dit zal zorgen dat de gasprijs gedurende heel 2020 wordt gedrukt. Met het huidige prijsniveau van 13,90 €/m3 voor de year-ahead gasprijs is de verwachting dat de onderkant wel bereikt is. Immers, de vraag naar aardgas voor de productie van elektriciteit neemt bij dit prijsniveau sterk toe.

De sterke daling van de gasprijs heeft ook haar impact op de elektriciteitstarieven. Naast de lage kostprijs voor aardgas zorgt ook lagere prijs voor CO2-emissierechten dat de productiekosten van elektriciteit zijn gedaald. De CO2 prijs daalde met de markt mee, mede als gevolg van het corona-virus. Een ander drukkend effect op de CO2-prijs was de onzekerheid wat er met Britse CO2-rechten gaat gebeuren nu de Brexit een feit is.

Ook de olieprijs kende afgelopen periode een sterke daling die te wijten is aan een lagere vraag en groeiende olievoorraden. Persbureau Bloomberg meldt dat als reactie hierop de OPEC al productie heeft geschrapt. Ook zijn er geruchten dat de volgende OPEC-vergadering naar voren wordt geschoven om afspreken over verdere productiebeperkingen mogelijk te maken.


Energie – Marktupdate week 4 – 2020

Een nieuwe marktupdate, maar dezelfde trend. De CAL-21 gasprijs leverde deze week met 5% in, wat resulteert in een gasprijs van € 14,74 per m3. Verklarende factoren komen overeen met de factoren van de afgelopen tijd; een milde winter, volle gasreserves en een hoog aanbod van LNG. Het weer leek afgelopen week om te slaan naar temperaturen die beter passen bij de tijd van het jaar, maar dit was van korte duur. De zachte temperaturen houden aan.

Wat gaat de aardgasprijs in de toekomst doen? Volgens Hans van Cleef – Senior Energy Economist – van de ABN AMRO zijn de aardgasprijzen eigenlijk te laag. Voorspelling is dat de gasprijs 2021 op de middellange termijn iets zal gaan stijgen door de stijgende vraag. Het klimaatbeleid zorgt ervoor dat nucleaire- en koleninstallaties gaan sluiten. Duurzame opwekking kan deze sluitingen nog niet volledig aan. Dit betekent dat elektriciteit opgewekt door gas belangrijker gaat worden. Hiernaast wordt gas gebruikt om te verwarmen en de verwachting van Hans van Cleef is dat dit nog niet gaat afnemen.

De CAL-21 prijs voor elektriciteit heeft dezelfde daling aangehouden als vorige week. De daling van 5% zorgt voor een CAL-21 prijs van € 42,09 per MWh.

Interessant om te noemen is de alert van Tennet van afgelopen week. Verklaring voor het vermogenstekort is te vinden in het weer van afgelopen woensdag. Vanwege de dichte mist was de productie uit hernieuwbare bronnen te laat. Hulp uit Duitsland kon niet komen doordat zij hetzelfde probleem hadden. Noodvermogen uit Noorwegen en Denemarken was tevens niet meer mogelijk doordat zij al volledig leverden aan Nederland. Het noodvermogen van 1.000 MW en 1.200 MW die Tennet aansprak was niet voldoende om de frequentie op 50 Hertz te houden. Uiteindelijk is de hulp van België ingeschakeld. De Belgische reserves zorgden ervoor dat het alert van Tennet kon worden opgelost. Hier was wel 350 MW voor nodig.

De olieprijs laat een neerwaartse trend zien. Een verklarende factor is het Corona-virus wat China in de ban houdt. Voornamelijk de stad Woehan heeft hier problemen van. Inwoners van Woehan hebben een verbod gekregen om te reizen. Het verbod op reizen zorgt voor minder vliegverkeer, wat resulteert in minder brandstofverbruik.

Een prijsdrukkend effect is tevens de afnemende spanning in het Midden-Oosten. De spanning van begin dit jaar zorgde voor een piek in de olieprijs. Na de de-escalatie vlakte de olieprijs af en veranderde van een zijwaartse beweging naar een dalende.

Energie – Marktupdate week 3 – 2020


De gasprijzen lieten deze week een forse daling zien. Vooral de jaarprijs voor volgend jaar (Cal-21) leverde week op week ruim 5% in. Door het aanhoudende zachte winterweer blijven de aardgasreserves in Noordwest Europa goed gevuld, wat zich vertaalt in lagere termijnprijzen. Het effect van een zachte winter werkt overigens ook door gedurende het jaar, omdat het aanvullen van de reserves in de zomer veel minder tijd kost.


De olieprijs bewoog deze week zijwaarts. De situatie in het Midden-Oosten is na de escalatie van vorige week gestabiliseerd. Wel heeft de VS de sancties op Iran aangescherpt waardoor de export van olie uit dit land de komende periode in gevaar komt, maar er is ruim voldoende olie op de markt om dit te compenseren. Ook de betrekkingen tussen de VS en China zijn na het ondertekenen van een nieuw handelsakkoord weer verder verbeterd. Mogelijk dat dit later dit jaar nog gaat zorgen voor een hogere mondiale economische groeiverwachting, wat opwaartse druk zou geven aan de olieprijs.


Deze week lieten de elektriciteitsprijzen ook een dalende lijn zien. Door de lage gasprijzen wordt de elektriciteitsproductie vooral verzorgd door de gascentrales. Doordat de prijs voor CO2 emissierechten onder de € 25,00 /ton ligt is er momenteel voldoende neerwaarts potentieel voor de elektriciteitsprijzen.


Deze week kwam er nieuws uit Duitsland waarin de plannen voor het sluiten van de kolencentrales in 2038 weer een nieuwe impuls hebben gekregen. De Duitse overheid heeft €4 miljard beschikbaar gesteld aan eigenaren van kolencentrales ter compensatie van gederfde inkomsten en ontmanteling van de centrales. Dit bedrag komt bovenop de €40 miljard die al beschikbaar was gesteld voor de regio’s die economisch afhankelijk zijn van de kolencentrales.

Energie – Marktupdate week 2 – 2020

Aardgas

Een lange spanning tussen twee landen is onlangs tot een kookpunt gekomen. Na de aanslag van Amerika op de Iraanse generaal Soleimani en de daaropvolgende vergelding van Iran maakte de markt nerveus. Een prijsstijging van de aardgasprijs na de eerste aanval was niet te vermijden en dit is tevens de situatie voor de vergeldingsactie.

De CAL-21 aardgasprijs stijgt met 3 procent. Dit brengt de prijs naar €16,41 per MWh. De verwachting is dat de prijs zal gaan dalen. Voornaamste reden is dat het waarschijnlijk is dat er geen behoefte is aan een totale escalatie in het Midden-Oosten. Verder is de winter mild, zijn er de aardgasreserves vol, Rusland en Oekraïne hebben een akkoord over het doorvoeren van Russisch gas via Oekraïne en is het aanbod van LNG hoog.  

Elektriciteit

CAL-21 prijs voor elektriciteit stijgt tevens met 3 procent. De stijgende elektriciteitsprijzen hebben de maken met de stijgende aardgasprijs. Deze twee prijzen gaan vaak hand in hand.

Olie

De piek in de olieprijs vanwege de eerste wapenschermutseling tussen Amerika in Iran is inmiddels afgevlakt. De aanslag op de Iraanse generaal zorgde voor een prijs van 68,91 dollar per vat (Brent). Een dag later had de prijs de prijs een daling ingezet en zorgt momenteel voor een prijs 65,37 dollar per vat (Brent).

Energie – Marktupdate week 1 – 2020

Heel 2019 hebben de weersomstandigheden en de substantiële aanvoer van LNG richting Europa de richting bepaald van de gasmarkt. De stabiele aanvoer vanuit Noorwegen en Rusland ondersteunde deze dalende trend, ondanks de hoge vraag. Als kers op de taart bereikten Rusland en Oekraïne vlak voor de kerst overeenkomst over de gasdoorvoer richting Europa. Hierdoor daalde de gasprijs verder.  

Op korte termijn komen opnieuw zachte temperaturen richting Europa. Dit drukt vooralsnog vooral de korte termijn contracten, maar naarmate de situatie zich langer voordoet zal steeds meer druk ontstaan op de contracten voor de langere termijn.

De prijs voor CO₂-emissierechten kende een behoorlijk steile neerwaartse sprint aan het einde van 2019. De sterk gedaalde gasprijs wordt als hoofdreden gezien, maar ook de onzekerheid over wat er gaat gebeuren met de niet geveilde Britse CO₂-rechten. Het lijkt erop dat deze rechten nog in de markt worden gebracht, maar dit is niet zeker.

De prijs voor elektriciteit duikelde mee met de prijs voor aardgas rond de kerst, en ook de ontwikkeling op de markt voor CO₂-emissierechten deed een duit in het zakje van de stroommarkt.

Steenkoolcontracten ervaren onverminderd grote neerwaartse prijsdruk. De oorzaak ligt vooral in de dalende gasprijs, aangezien de koppeling met de prijs voor aardolie -die traditioneel sterk was- voor nu volledig losgelaten lijkt. De lage gasprijs maakt dat gascentrales de elektriciteitsproductie met steenkool op economische gronden verdringen. Dit verlaagt de vraag naar steenkool, met een prijsdaling tot gevolg. Daarbij telt Nederland sinds de kerst nog maar vier operationele kolencentrales. Met de huidige gasprijs doet dat de Nederlandse stroomprijsvorming nauwelijks pijn, aangezien moderne gascentrales goedkoper produceren dan de kolencentrales.

Energie – Marktupdate week 51 – 2019

Gas

In tegenstelling tot de voorgaande weken stijgt de CAL-20 met twee procent. Een verklaring van de stijging is te vinden in de langlopende onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland. De landen hebben nog geen akkoord bereikt om tot een contactverlening te komen. De Europese Commissie onderhandelt met de twee landen om tot de juiste condities te komen.

Het is waarschijnlijk dat er een akkoord gaat komen. Dit vertrouwen is afgelopen week uitgesproken door de Russische president Vladimir Poetin. De president is van plan om de gasroute die door Oekraïne loopt in de toekomst ook gewoon te gebruiken.

Olie

Brent olie heeft een lichte prijsstijging ingezet. De oorzaak van deze stijging ligt in het besluit van OPEC. OPEC heeft vorige week besloten om minder olie te produceren zodat de prijs niet zou dalen. De vrees van een dalende olieprijs komt doordat de Verenigde Staten structureel schalie-olie blijven produceren en zich niets aantrekt van OPEC.    

Elektriciteit

Elektriciteit stijgt met één procent. Echter is elektriciteit al weken aan de lage kant qua prijs en de verwachting is dat dit nog zo zal blijven.

Energie – Marktupdate week 50 – 2019

Het CAL-20 tarief blijft dalen, ditmaal met ongeveer drie procent. De verklaringen vinden wij in dezelfde als vorige week; milde temperatuur met veel wind, volle gasbergingen en schepen met LNG zorgen voor de dalende prijs.

Een nieuwsfeit is op het gebied van de wereldpolitiek. De Verenigde Staten leggen (hoogstwaarschijnlijk) sancties op aan (Nederlandse) bedrijven die meebouwen aan de Nord Stream 2. Deze gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland is een doorn in het oog voor de Amerikanen. Donald Trump is van mening dat Duitsland zich te afhankelijk wordt van Russisch gas. De Amerikanen willen namelijk hun eigen vloeibare gas kwijt aan Europa en door de Nord Stream 2 zal dat minder aantrekkelijk worden. Wanneer de Senaat akkoord gaat met de sancties, zal de Amerikaanse president dit eerdaags accorderen.

Vorige week schreven wij over een nuchtere marktreactie op de uitkomst van de vergadering van OPEC+. De markt reageerde geschrokken op de uitkomst en steeg met 3 dollar per olievat, maar is inmiddels afgevlakt naar vrijwel dezelfde prijs als vorige week.

Een interessante gebeurtenis op de oliemarkt was de beursgang van Saudi Aramco. Saudi Aramco is het grootste energiebedrijf ter wereld. Bij het debuut van de beursgang is de waarde gestegen naar 1.880 miljard dollar. De verwachting is dat de waarde gaat stijgen naar 2.000 miljard dollar.

Elektriciteit daalt deze week met drie procent. Een interessante gebeurtenis geschiedde afgelopen weekend. De elektriciteitsproductie van windmolens was door het huidige weer zo groot, dat Duitsland en Nederland de elektriciteit in de uitverkoop moest zetten. Dit zorgde op zaterdagochtend voor een uurprijs van -50 €/MWh in Duitsland en -3,5 €/MWh in Nederland. Dit betekende dat de producenten van elektriciteit moesten betalen om aan het net te leveren.

Energie – Marktupdate week 49 – 2019

Vorige week schreven we al over de moeizame contractonderhandelingen tussen Gazprom en Naftogaz. Deze week is de situatie niet gewijzigd. De twee partijen proberen een akkoord te bereiken voor het einde van het contract, namelijk 31 december 2019. Mocht het zo zijn dat de partijen er samen niet uitkomen, dan betekent dit niet dat Europa zonder gas komt te zitten. Europa bezit over voldoende alternatieven om gas te importeren, zoals de pijpleiding Nordstream.

Het CAL-20 tarief is deze week flink gedaald met ongeveer zes procent. Eén van de verklarende factoren vinden we in de gasreserves van Nederland. De bergingen zitten vrijwel vol, volgens cijfers van Montel (2-12-2019) zijn de bergingen voor 84 procent gevuld. Een andere verklarende factor is het LNG aanbod, dit blijft ruim en er zijn geen signalen dat deze situatie op korte termijn verandert. Aan de vraagzijde verwachten we ook geen prijsopdrijvende factor. De temperatuur voorspellingen zijn namelijk mild voor de komende winter.

Afgelopen donderdag heeft de Organization of the Petroleum Exporting Countries (hierna OPEC+) vergadert, ditmaal in het Oostenrijkse Wenen. De OPEC+ is een verbond van landen die olie exporteren. Deze vergadering is relevant omdat het de jaarvergadering betreft. Deze vergadering heeft in het verleden wel eens effect gehad om de marktprijzen. Dit keer is dit effect uitgebleven, de prijs voor Brent olie is ongeveer hetzelfde gebleven.

Ten opzichte van vorige week is de prijs voor elektriciteit fors gedaald, namelijk met vier procent. We zien meerdere verklaringen. Zo is de prijs voor CO2-emissierechten voor gedaald en speelt het verwachte winterweer (mild) een belangrijke factor. De komende jaren wordt elektra duurder, dit komt onder andere omdat de CO2-emissierechten dan hoger geprijsd zijn.

Steeds vaker zien we dat noodvermogen ingezet moet worden om de balans op het net te waarborgen, afgelopen week was het op maandag en woensdag raak. Tennet maakt zich zorgen en heeft maatregelen genomen. Eén van de maatregelen is dat de drie noordelijkste provincies te maken hebben met een marktrestrictie; er mag niet meer worden geproduceerd dan dat er een dag van tevoren is aangegeven.

Energie – Marktupdate week 48 – 2019

Het vigerende contract over de doorvoer van Russisch gas (Gazprom) door Oekraïne (Naftogaz) loopt op 31 december 2019 ten einde. De twee partijen zijn met elkaar in overleg voor het volgende contract. De onderhandelingen zijn precair. De Europese Commissie is bang dat de onderhandelingen spaak lopen en tot een nieuw gasdispuut leiden. Dit kan een flink knelpunt veroorzaken, er komt jaarlijks namelijk ongeveer 87 miljard kubieke meter Russisch aardgas via Oekraïne naar Europa.

De Europese Commissie heeft een voorstel gedaan voor een langdurig contract met de Oekraïense gassector. De onderhandelingen zijn op dit moment nog gaande, maar de minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) geeft wel al aan dat Nederland geen direct leveringszekerheid-risico loopt. De markt onderschrijft deze stelling: Potentiële problemen met de gastoevoer kunnen een prijsopdrijvend effect hebben, maar we zien we geen reactie van de markt.

De CAL-20, CAL-21 en CAL-22 prijzen zijn allen ongeveer een procent gestegen. Een mogelijke verklaring voor deze stijging is te vinden in Frankrijk. In Frankrijk is de productie door kerncentrales lager dan normaal, wat zich vertaalt in hogere prijzen. Door de fysieke connectie tussen – onder andere – Frankrijk, België, Nederland en Duitsland, hebben landelijke prijsfluctuaties ook effect in de andere landen. Het Europese verband van transmissienetbeheerders Entso-E heeft in zijn jaarlijkse winter-outlook gewaarschuwd voor de elektriciteitssituatie in Frankrijk en België, mocht het lange tijd erg koud worden.

De prijs voor olie is aan een gestage opmars bezig. De opmars begon in oktober en is vooral gestoeld op de verwachting dat de Verenigde Staten en China tot overeenstemming komen in hun handelsconflict. Anderzijds bleek afgelopen woensdag dat de Amerikaanse olievoorraden tegen de verwachting in zijn gestegen, wat een prijsverlagend effect heeft.