Energie Marktupdate week 41 -2019




De futures aardgasprijzen zijn afgelopen week licht gestegen. Deze stijging is nagenoeg gelijk aan de (minimaal) gestegen olieprijs. Met 2020 in het voorruitzicht reageert de CAL-20 prijs sterker op korte termijninvloeden. Met de aanval op een Iraanse olietanker is de verwachting dat de olie- en gasprijzen de komende dagen zullen oplopen. Vanmorgen steeg de olieprijs (Brent month-ahead) met ruim 2% naar net boven de $60 /vat, om gedurende de dag weer te dalen tot net onder de $60 /vat. Mogelijk zit Saudi-Arabië achter de aanval en kan dit als een vergelding worden gezien van de drone-aanval van twee weken geleden. Opvallend is wel dat de markt vandaag nauwelijks reageert waardoor geconcludeerd kan worden dat de markt geen escalatie van het Iran-Saudi-Arabië conflict verwacht.

Ondanks de lichte stijging van deze week wordt op de lange termijn juist gesproken van een gelijkblijvende tot dalende trend. Het Noorse nieuwsbureau Montel meldt dat de gasprijs zou kunnen dalen tot 0,06 €/m3 als gevolg van ruime voorraden en een potentieel warme winter. Er is al langere tijd sprake van voldoende aanbod van zowel Russisch aardgas als LNG, wat zorgt voor een prijsdrukkend effect.

Net als de gasmarkt heeft ook de futures elektriciteitsprijzen geen duidelijke richting gekozen. De relatief stabiele olie- en steenkoolprijzen zorgen ervoor dat de futures prijzen van elektriciteit een gelijkblijvend beeld laten zien

De CO2-emissieprijs liep afgelopen dagen door een toegenomen vraag iets op. De lage steenkoolprijs zorgt voor meer vraag naar emissierechten, wat de prijs laat stijgen. De naderende no-deal Brexitdatum (31-10-2019) heeft er echter voor gezorgd dat de markt de afgelopen weken een dalende trend laat zien. De CO2-prijs zal de komende drie weken bewegelijk zijn als gevolg van ontwikkelingen rondom de Brexit. Komende week worden de derdekwartaalcijfers van bedrijven naar buiten gebracht. Naar verwachting zal de groeiprognose naar beneden worden bijgesteld waardoor de vraag naar CO2 rechten ook zal afnemen.


Energie – Marktupdate week 40 – 2019

De Cal-20 gasprijs daalde deze week met ruim 4%. Er zijn momenteel vooral korte termijnfactoren van invloed op de gasprijzen. Zo daalde de olieprijs en is de aanvoer van gas en LNG de komende periode goed te noemen. De dagprijzen van gas lagen deze week ook op een laag niveau, door de relatief hoge productie van windenergie. De overige kalenderprijzen daalden ook, maar aflopend naar verder gelegen leveringsjaren.

De olieprijs staat weer op hetzelfde niveau als voor de droneaanval op de olie-installatie in Saudi-Arabië. Doordat de mondiale economische groei komend jaar tegen lijkt te gaan vallen, ontstaat er ruimte voor de olieprijs om te dalen. De olieproductie ligt nog steeds op een hoog niveau en daar lijkt voorlopig geen verandering te komen. Zeker niet nu Ecuador deze week bekendmaakte uit de OPEC te stappen, omdat zij meer willen produceren dan het productieplafond van de OPEC toelaat. Dit is tevens een signaal aan de OPEC dat zij niet ongelimiteerd productiebeperkingen kan blijven opleggen aan haar leden. Een andere bedreigende factor voor de OPEC is dat de invloed van landen die niet zijn aangesloten bij OPEC steeds groter wordt. Van de top-10 grootste olieproducerende landen zijn de VS (nr 1), Rusland (nr 3), Canada (nr. 4), China (nr. 7) en Brazilië (nr. 9) geen lid van de OPEC (productiecijfers 2018).

De elektriciteitsprijzen kenden over de gehele linie dezelfde prijsdaling als de gasprijzen. Dit is niet vreemd, omdat we zien dat de elektriciteitsprijzen steeds meer beïnvloed worden door de gasprijs. Dit is uiteraard het resultaat van de toename van de elektriciteitsopwekking uit gas. Hierdoor wordt ook de rol van CO2 emissierechten wat minder prominent. Gas is namelijk een relatief ‘schone’ techniek in vergelijking met kolen.

De CO2 emissieprijs wist deze week bijna 10% te dalen naar een prijs van ruim € 23,- per ton. Ontwikkelingen rondom de Brexit zijn weer een sturende factor in dit prijsverloop. Premier Johnson presenteerde deze week een Brexit-plan voor een vertrek uit de EU voor 31 oktober. Doordat verschillende partijen, waaronder de EU, dit plan als onhaalbaar hebben getypeerd is de kans op een no-deal Brexit ook weer toegenomen. Met een dalende CO2 emissieprijs als gevolg.

Energie – Marktupdate week 39 – 2019

De markt is na de stijging van twee weken geleden weer tot rust gekomen. Zowel de elektriciteit- als aardgasmarkt kenden afgelopen week een vlak verloop, met een minimale daling tot gevolg.

Vla na de drone-aanvallen van vorige week op de Saudische olie-installaties werd al aangekondigd dat de productie snel weer op niveau zou zijn. Met een huidige productie van 11 miljoen vaten per dag is deze uitspraak bewaarheid en ligt de productie zelfs iets hoger dan voor de aanval. Voldoende aanbod en afnemende groeicijfers bieden voldoende ruimte voor een verdere daling. Dat dit niet gebeurt is voornamelijk toe te schrijven aan angst voor nieuwe aanslagen.

Op de aardgasmarkt is spraken van eenzelfde situatie. De voorraden zijn deze zomer weer volledig aangevuld en de vraag blijft aan het begin van deze herfst achter.

De stabiele olie- en gasprijzen zorgen op de elektriciteitsmarkt voor een rustig beeld. Afgelopen week oordeelde het Britse Hooggerechtshof dat het besluit van Boris Johnson om het parlement tijdelijk te schorsen ongrondwettelijk is. Deze uitspraak is het zoveelste hoofdstuk in de Brexit-soap. De markten (voornamelijk de CO2-markt reageert sterkt op Brexit nieuws) reageerde dit keer echter nauwelijks. De onzekerheid rondom de Brexit is inmiddels ingeprijsd waarbij de prijs rond de 25€/ton beweegt.

De elektriciteitsmarkt is, meer dan de gasmarkt, afhankelijk van conjectuur. Zolang er nog geen einde komt aan het handelsconflict tussen China en de VS en de EU (voornamelijk Duitsland) lagere groeicijfers toont ligt een recessie op de loer. Een recessie zorgt voor minder vraag naar elektriciteit waardoor de prijzen dalen.

Energie – Marktupdate week 38 – 2019

Na de sterke stijging (van vrijwel alle grondstoffen en CO2-emissierechten) die we communiceerden in de vorige marktupdate, zien we deze week veel kleinere percentages. Aardgas (CAL-20) is deze week een kleine procent gestegen en een megawatt Elektriciteit kost precies hetzelfde als een week geleden. Ogenschijnlijk een rustige week, maar de werkelijkheid is anders. De koers schommelt flink per dag. De markt lijkt het slechte nieuws van vorige week (drone-aanvallen en Franse kerncentrales) nog te moeten verwerken.

Drone-aanvallen

Maandag eindigde Brent-olie aan het slot van de handelsdag bijna vijftien procent hoger dan waarop vrijdag werd gesloten. Gedurende de handelsdag op maandag werd Brent zelfs even twintig procent duurder. Op de oliemarkt zijn dit ongekend heftige bewegingen, schreef dinsdag Het Financiële Dagblad.

De schade van de drone aanvallen is echter minder omvangrijk dan in eerste instantie werd gedacht. Olieminister Abdulaziz Bin Salman zei dat de productiecapaciteit van zijn land eind deze maand op elf miljoen vaten per dag zal liggen. Dat getal is zelfs hoger dan de kleine tien miljoen vaten per dag van voor de aanvallen. Nog onduidelijk is wat de reactie van Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten wordt.

Franse kerncentrales

Het nieuws dat op tien september door het Franse energiebedrijf EDF naar buiten werd gebracht zorgde voor gestegen steenkooltarieven (stijgende vraag), gestegen CO2-tarieven (stijgende vraag), gestegen aardgastarieven (stijgende vraag) en gestegen elektriciteitstarieven (stijging tarieven grondstoffen). Afgelopen woensdag melde EDF dat de problemen met de kerncentrales grotendeels gedurende regulier onderhoud gerepareerd kunnen worden. De angst voor een derde winter op rij met nucleaire problemen werden daar voor de markt mee weggenomen. De situatie zorgt wel nog voor lichte opwaartse druk op de elektriciteit tarieven. EDF neemt niet alle onzekerheden weg. Volgens een marktkenner kan dat ook strategie zijn van het elektriciteitsbedrijf, dat financieel profiteert van een hogere prijs voor stroom.

CO2-emissierechten waren flink gestegen door het nieuws van de EDF, maar er speelt meer. Nieuws over de Brexit zorgt steeds weer voor beweeglijkheid op de markt voor CO2-emissierechten. Een andere invloed is de Duitse economie. De sombere verwachtingen over de prestatie van de Duitse economie zorgt voor prijsdruk.

Energie – Marktupdate week 37 – 2019

In bovenstaande en onderstaande afbeelding ziet u links bovenin het week-op-week stijgingspercentage van het CAL-20 product gebaseerd op de End of Day (EOD) koersen van 13-9-2019. Zes procent is een flink stijgingspercentage en is – in beide gevallen – veroorzaakt door ondeugdelijke lasnaden in de stoomturbines van ten minste vijf Franse kerncentrales.

Het nieuws (10-9-2019) van producent Électricité de France (EDF) zette de elektriciteitsmarkt in vuur en vlam. De markt is bang voor een derde winter op rij met nucleaire problemen, respectievelijk Frankrijk, België, Frankrijk. Volgens de toezichthouder ASN zouden maar liefst twintig kernreactoren kunnen kampen met een slechte lasnaad. Naar verwachting komt de autoriteit “de komende dagen” met meer informatie.

Er is echter meer onverwacht slecht nieuws. Afgelopen zaterdagnacht (14-9-2019) hebben er drone-aanslagen plaatsgevonden op Saoedische olie-installaties. Door de aanvallen is de mondiale olieproductie in een klap met 5% afgenomen. Dit heeft een behoorlijke impact op de gas en elektra tarieven (CAL-20). De tussenstand van vandaag voor Gas is + 4%. De tussenstand van vandaag voor Elektriciteit is + 2%.

De tarieven voor olie zijn natuurlijk het zwaarst getroffen. De tussenstand van vandaag voor Olie (nov19;dec19;jan20) is + 9%. Dit is een flinke correctie op de opening vanmorgen waarbij de tarieven voor olie ongeveer + 30% noteerden. Het lijkt erop dat de aangekondigde maatregelen van Donald Trump effect hebben. Donald Trump heeft toestemming gegeven om indien nodig een beroep te doen op de eigen oliereserves. Die reserves, ontstaan na de oliecrisis van 1973, zijn in ondergrondse depots opgeslagen aan de kusten van Texas en Louisiana.

Energie – Marktupdate week 36 – 2019

De Cal-20 gasprijs bewoog deze week zijwaarts. De gasprijs bevindt zich in een evenwicht tussen een beperkte vraag naar gas enerzijds en een hogere olieprijs anderzijds. Deze factoren houden de Cal-20 gasprijs momenteel stabiel. Onder een gestegen olieprijs wisten de overige Cal-prijzen wel te stijgen met 1% a 2%. Dit impliceert dat wanneer de vraag naar gas door een koudere buitentemperatuur toeneemt, ook de Cal-20 prijs naar boven zal bewegen.

De olieprijs steeg doordat Rusland bekendmaakte de olieproductie te gaan beperken. Ook zijn de sanctie tegen Iran door de VS wederom aangescherpt waardoor de mondiale aanbod van olie wat is ingeperkt. De olieprijs handhaaft zich hierdoor net boven de $60 /vat.

De elektriciteitsprijzen bewogen deze week ook zijwaarts. Waar Cal-20 een kleine daling noteerde, stegen de overige termijnprijzen licht. Een relatief laag geprijsde gasprijs en voldoende aanvoer van windenergie zorgen voor een gunstige elektriciteitsmarkt. De kolenprijs steeg wel, onder aanvoering van de olieprijs en een toename van de vraag. De CO2 prijs daalde eerder deze week maar herstelde zich gisteren tot op het niveau van voorgaande week. De ontwikkelingen in het Britse Lagerhuis liggen hieraan ten grondslag. Een no-deal Brxit lijkt minder waarschijnlijk geworden nu een meerderheid in het Lagerhuis hiertegen is. De kans dat het emissierechtensysteem wordt geconfronteerd met een dump van ongebruikte rechten, wat bij een no-deal Brexit zal plaatsvinden, lijkt hiermee kleiner te zijn geworden.

Energie – Marktupdate week 35

De aardgasmarkt kabbelde afgelopen week geleidelijk naar beneden. Alleen op donderdag (29-8) waren kleine stijgingen te zien, waardoor de uiteindelijke daling voor CAL-20 uitkomt op circa anderhalf. De situatie op de markt is rustig met voldoende aanbod en weinig vraag. De oorzaak achter de stijging moet voornamelijk worden gezocht in de gestegen prijs van olie en steenkool. De prijs voor olie (brent month-ahead) steeg tot boven de 60$/vat. De stijging komt voort uit Amerikaanse berichtgeving dat de voorraden sterker zijn gedaald dan verwacht. De handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten – en de daarmee vertraagde economische groei – bepaald het sentiment op de oliemarkt waardoor een verdere stijging niet te verwachten is.

Net als bij aardgas kende ook de elektriciteit een kleine opleving na een rustige periode van daling. De gestegen prijs voor gas, steenkool en CO2 emissies moeten hiervoor als schuldige worden aangewezen. De verschillende commodity’s zijn de afgelopen periode gestaag gedaald waardoor dit ook als correctie gezien moet worden.

Energie – Marktupdate week 34 – 2019

Er verandert niet veel op de gasmarkt. De factoren die de tarieven voor aardgas beïnvloeden zijn al een flinke tijd hetzelfde. Zo is de toevoer van gas al tijden goed, waardoor de voorraden sinds oktober vorig jaar op goed niveau zijn. Daarbij is de vakantie nog niet afgelopen en is het weerbeeld al tijden positief voor de gastarieven.

Er verandert niet veel op de gasmarkt. De factoren die de tarieven voor aardgas beïnvloeden zijn al een flinke tijd hetzelfde. Zo is de toevoer van gas al tijden goed, waardoor de voorraden sinds oktober vorig jaar op goed niveau zijn. Daarbij is de vakantie nog niet afgelopen en is het weerbeeld al tijden positief voor de gastarieven. Anderzijds blijft de markt voor steenkool zwak en de markt voor CO2-emissierechten – ondanks een daling begin augustus – sterk. Het stoken van steenkool voor het opwekken van elektriciteit is hierdoor weinig rendabel. Steenkool resulteert namelijk in twee keer zoveel CO2-uitstoot als gas. Hierdoor is de vraag naar gas voor de productie van elektriciteit hoog. Weetje: Nederland wekt haar elektriciteit nu al bijna twee weken op zonder steenkool.

Prijzen bewegen vlak. De komende tijd is er wel wat verandering mogelijk als de vakanties aflopen en bedrijvigheid toeneemt. Maar verder zullen prijzen mee kunnen bewegen met de algemene politiek-economische ontwikkelingen, zei het indirect via grondstoffen en uitstootrechten voor CO2.

De zorgen over de wereldeconomie zijn iets afgenomen door het simpele feit dat de Amerikaanse president Trump wellicht toch wil praten met China om een handelsoorlog niet te laten escaleren. Anderzijds staat Duitsland, de grootste economie van Europa, op de rand van een recessie. Het land is sterk afhankelijk van de export wat als eerste last heeft van de afkoelende wereldeconomie.

Energie – Marktupdate week 33 – 2019



De prijs voor aardgas heeft deze week de dalende trend vervolgt. Gezien de huidige ruime voorraden beweegt de markt zich rustig naar beneden. Voldoende aanbod uit Rusland en Noorwegen, gecombineerd met LNG uit Azië, zorgen voor een rustige marktsituatie. Het opwaartse risico komt uit een vertraagde aanleg van de Nord Stream 2, de gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland. Het huidige prijsniveau zorgt ervoor dat de vraag naar gas, bijvoorbeeld voor de productie van elektriciteit toeneemt.

Mede door de gedaalde olie- en gasprijzen kende ook de futures elektriciteitsprijzen een verdere daling. Door de lagere gas en CO2 prijzen zijn de kosten van het produceren van elektriciteit omlaag gegaan. Dit effect werd nog eens versterkt doordat ook de euro in waarde toenam (tov van de Pond en Dollar).

De handelsoorlog tussen China en de VS heeft ook de afgelopen week het nieuws gedomineerd. Donald Trump gaf afgelopen week aan een tariefsverhoging uit te stellen, wat resulteerde in een opwaartse beweging van de olieprijs. Echter werd de koers omlaag gedrukt door slechte economische cijfers uit met name Duitsland en China. Dit aangevuld met een recordproductie van Amerikaanse olie resulteert in een lagere olieprijs. De huidige prijsdaling van olie is een doorn in het oog van de OPEC+Rusland. In het verleden is het met succes gelukt om de olieprijs op te drijven door de productie aan banden te leggen. Met de huidige productie van de VS heeft de OPEC weinig ruimte meer over. Immers een productieverlaging zorgt voor minder opbrengsten van de OPEC, terwijl de VS hier juist van profiteert.



Energie – Marktupdate week 32 – 2019

Een week met alleen maar groene cijfers. De tarieven voor Aardgas, Elektra, CO2, Olie en Steenkool zijn allen gedaald. Vermoedelijke oorzaak: Het escalerende handelsconflict zorgt voor een negatief economisch sentiment. De verwachting is dat de economische groei verder zal afremmen en hiermee ook de energievraag.

Donald Trump kondigde eind vorige week extra importheffingen op Chinese goederen aan. Afgelopen maandag kwam daar nog bij dat China als represaille de waarde van de renminbi liet dalen. Als gevolg hiervan maakten de Amerikaanse beurzen de slechtste handelsdag van dit jaar mee. Hierna is weer een kleine comeback gemaakt.

Bij olie zien we dat de waarde per vat in vier maanden tijd met zo’n 20% is verminderd. De verschijning van een nieuwe (7-8-2019) rapportage over de Amerikaanse olievoorraden duwde de curve nog verder naar beneden. De olievoorraden blijken namelijk nog groter dan verwacht. Het is waarschijnlijk dat de OPEC-landen de olieproductie wat terugdraaien, echter is de volgende vergadering pas in december gepland.

De lagere olieprijzen hebben doorslag in de gasprijzen. De gasprijzen (CAL-20) benaderen het dieptepunt van begin juli.

Lagere kolen- en aardgasprijzen bieden ruimte voor lagere elektriciteitsprijzen. Toch blijft de prijs voor CO2-emissierechten ondersteuning bieden. De CO2-prijzen blijven ondanks dalingen op de andere markten wel aan de hoge kant. De prijzen zijn recent opgelopen tot rond de 29 euro per ton CO2-uitstoot door een sterke vraag, de hoogste prijs in elf jaar tijd. Analisten van Engie geven aan dat zij voor de middellange termijn een dalingspotentieel blijven zien op de stroommarkten.

Een week met alleen maar groene cijfers. De tarieven voor Aardgas, Elektra, CO2, Olie en Steenkool zijn allen gedaald. Vermoedelijke oorzaak: Het escalerende handelsconflict zorgt voor een negatief economisch sentiment. De verwachting is dat de economische groei verder zal afremmen en hiermee ook de energievraag.