Energie – Marktupdate week 48 – 2020

De gasprijzen stegen deze week flink, waarbij de prijs voor het kalenderjaar 2021 een plus noteerde van bijna 5%. De stijging lijkt vooral het resultaat te zijn van een flink positief sentiment dat op de financiële en commoditymarkten regeert. Na maanden van onzekerheid wordt nieuws rondom het coronavaccin en de presidentsverkiezingen in de VS vertaalt in een rooskleuriger toekomstperspectief. De Dow Jones bereikte deze week voor het eerst een puntentotaal van boven de 30.000 punten en ook andere beurzen staan momenteel op recordhoogtes. Ook de olieprijs weet hiervan te profiteren. Week op week steeg de olieprijs (Brent, month-ahead) ruim 8% en staat met $47,80 /vat dicht bij de grens van $50. Wanneer de luchtvaartsector weer gaat aantrekken en de industrie haar productie opschroeft, zal de vraag naar olie flink toenemen.

Wel dringt de vraag zich op of dit zeer positieve sentiment gerechtvaardigd is. Het toekomstperspectief is verbeterd, maar de huidige situatie in Europa en de Verenigde Staten is nog zeer onstabiel. Het aantal coronabesmettingen stijgt nog steeds hard en het is nog onduidelijk wanneer coronamaatregelen kunnen worden versoepeld. Met de publicatie van de jaarcijfers in aantocht zal de financiële impact van het virus op de economie weer meer onder de aandacht komen en ook is de verwachting dat de echte gevolgen voor de economie pas deels komend jaar duidelijk worden. Het huidige positieve sentiment is dus broos en kan snel omslaan.

De elektriciteitsprijzen ondervonden deze week opwaartse druk van grondstofprijzen en de beperkte beschikbaarheid van duurzame energie. Naast een stevige prijsstijging van gas steeg de prijs voor kolen deze week met 13,5%. De aantrekkende olieprijs en de beperkte beschikbaarheid van kolen in Europa zette de prijs onder druk. Door het lage aanbod van windenergie was de afhankelijkheid van gas- en kolencentrales deze week ook nog eens groot. Dit vertaalde zich met name door in de spotmarkt van elektriciteit, waar de prijs de afgelopen dagen boven de €50 per MWh lag.

De prijs van CO2 emissierechten kende deze week een stijgend verloop en staat met €28,10 per ton 6,5% hoger dan vorige week. De naderende Brexit en het positieve marktsentiment drijven de prijs omhoog. Onzekerheid over de afloop van de Brexit-onderhandelingen is van invloed op de prijsontwikkeling van CO2 emissierechten. Komende maand zal uitwijzen of het Verenigd Koninkrijk tot een akkoord kan komen met de EU om een harde Brexit te voorkomen.

Energie – Marktupdate week 47 – 2020

Waar begin deze week de aardgasmarkt geleidelijk nog opliep kende deze de afgelopen dagen juist een zeer sterke daling. Het huidige prijsniveau van 2021 gaat nu zelfs richting het niveau van maart, tijdens de volledige lockdown. Vorige week schreven wij al dat de waarschijnlijke winst van Joe Biden de markten omhoog duwde. Nu in ieder geval de media Biden heeft uitgeroepen tot nieuwe president steunde dit het positieve sentiment alleen nog maar verder. Daasnaast verschijnt bijna dagelijks een artikel dat er een Coronavaccin aanstaande is, wat ook heeft bijgedragen aan de jubelstemming op in ieder geval de financiële markten.. De laatste dagen lijkt het realisme echter terug te komen. Een Coronavaccin is nog ver weg en zelfs als deze er is duurt het nog maanden voordat er voldoende dekking is bereikt om de economieën weer volledig te laten draaien en zo de vraag naar energie weer zal toenemen.

Mede vanwege het zachte weer en voldoende wind zijn de gasvoorraden goed gevuld. Dit zorgt voor een lagere vraag naar gas op korte termijn en werkt ook door naar de futuresprijzen van gas. De oliemarkt ondervindt wel steun aan het nieuws over het Coronavaccin. De markt kende de afgelopen periode een sterke stijging terwijl de vraag, voornamelijk door minder vervoer, substantieel lager is. De vraaguitval is de afgelopen maanden opgevangen door een verminderde productie van de OPEC+ landen, maar dit bestand is zeer broos. Zeker nu deze situatie nog even aan lijkt te gaan houden.

Met de forse daling van aardgas daalt ook de prijs voor elektriciteit, al bleef deze beperkt tot ruim 1% voor Cal-21. De gasprijzen daalde weliswaar hard, maar de CO2- en olieprijs daalden deze week niet. Dit heeft ervoor gezorgd dat de elektriciteitsmarkt enigszins op niveau blijft. De hoeveelheid uit te geven CO2-uitstootrechten zal vanaf 2021 jaarlijks met 2,2% afnemen. Hierdoor zal de prijs van deze rechten naar verwachting de komende jaren verder stijgen.

Energie – Marktupdate week 46 – 2020

Heus energiegeweld brak los deze week op de verschillende markten. Berichtgevingen over de waarschijnlijk winnende president Joe Biden en de positieve testresultaten van een mogelijk vaccin tegen het coronavirus zorgde voor oplevingen en dalingen. Ondanks al deze schommelingen is de marktprijs van aardgas voor CAL-21 met twee procent licht gedaald tot 0,1348 €/m3, exclusief opslagen.

Deze daling is vooral van toepassing op de korte termijn prijs, waar veel neerwaartse druk werd geleverd door het weer. De temperaturen liggen namelijk hoger dan het gemiddelde. Daarnaast wordt er veel wind verwacht in Noordwest-Europa wat zal zorgen voor veel opwek door windmolens. Deze twee factoren, de hogere temperaturen en de duurzame windenergie, zorgen ervoor dat er minder vraag is naar aardgas; om te verwarmen en om elektriciteit mee te produceren.

Het voornaamste spektakelstuk was te zien op de oliemarkt; de prijs van ruwe olie steeg met 10 procent. Deze stijging zorgde ervoor dat een vat Brent olie net onder de 44 $ bleef. Een flinke stijging, maar de prijs van een vat olie komt nog niet in de buurt van de bedragen van vóór de coronapandemie. De prijs van een vat Brent olie lag toentertijd rond de 70 $ per vat.

De oorzaak van deze stijging is tweeledig. Aan het begin van deze week begonnen handelaren namelijk al met het inprijzen van het vooruitzicht dat de nieuwe president van de Verenigde Staten Joe Biden zou worden. Gecombineerd met dit vooruitzicht kwam het positieve nieuws over het al eerdergenoemde coronavaccin er bij.

Hans van Cleef, energie-econoom bij ABN Amro, stelt dat voornamelijk de hoop op een vaccin de markt doet opleven, het opwaartse potentieel is nog beperkt. Mocht er namelijk een vaccin komen, dan komt de ‘normale’ situatie niet in één klap terug.

De elektriciteitsmarkt was ook onderhevig aan het tumult van deze week, maar hier geldt bijna hetzelfde; weinig invloed op de marktprijzen. Voor de lange termijn zijn de prijzen enkele procenten gestegen, maar voor de korte termijn is er niet veel veranderd. De marktprijs van PeakLoad van elektriciteit voor CAL-21 is 45,45 €/MWh, exclusief opslagen.

Interessanter te benoemen is de enorme impact van de EUA CO2-emissierechten op de prijs van elektriciteit. Door het nieuws van een mogelijk coronavaccin schoten de prijs hiervan omhoog tot boven de 26 €/ton-co2, waarbij de prijs een week ervoor nog op de 23 €/ton-co2 lag. De markt komt vandaag weer wat tot rust, maar het is niet uit te sluiten dat zulke fluctuaties vaker gaan voorkomen. Een mogelijk prijsopdrijvende factor is de ambitie van de Europese Unie om in 2050 klimaatneutraal te zijn, oftewel; over dertig jaar mag er per saldo geen CO2 meer worden uitgestoten.

Donderdag 12 november kwam het nieuws naar buiten dat, op de weg naar een klimaat neutrale Europese Unie, er een tussendoel in 2040 moet worden afgesproken. Op dit moment is er al een tussendoel in 2030, namelijk een emissiereductie van 40 procent, wat waarschijnlijk wordt verhoogd naar 55 procent. Een tussendoel van 2040 is dus geopperd, maar niet door de lidstaten zelf.

De lidstaten willen namelijk niet zo’n tussendoel, maar de Europese Commissie wel. De Commissie heeft zichzelf veel macht toegeëigend in de weg naar een CO2 vrije Unie, hierdoor heeft zij veel macht en mogelijkheden. Via zogeheten ‘gedelegeerde handelingen’ kan de Commissie zelf tussendoelen instellen. De lidstaten zijn het hier echter mee niet eens en willen dat deze macht wordt ingeperkt, hiervoor zou de klimaatwet moeten worden aangepast.

Of dit gaat gebeuren is onduidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat de prijs van emissierechten gaan stijgen wanneer de tussendoelen moeten worden gehaald. Een hogere prijs van emissierechten moet grote uitstoters van CO2 er toe dwingen minder CO2 te gaan uitstoten, dus met ‘schonere’ alternatieven te komen. Om dit in een stroomversnelling te brengen wordt er al tijden gespeculeerd over een bodemprijs voor deze emissierechten. Het idee hierachter is, is dat de emissierechten dan minder beïnvloed worden door de markt. Wanneer dit daadwerkelijk gaat gebeuren, is onduidelijk.

Energie – Marktupdate week 45 – 2020

Vorige week zagen we een sterke week op week daling bij zowel aardgas als elektriciteit. De corona maatregelen kregen weer greep op de energieprijzen, wat ook tijdens de eerste coronagolf het geval was. Deze week lijkt het erop dat er voorzichtig al rekening gehouden wordt met een winst voor Bidon bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen. ABN AMRO verwacht dat beleid onder leiding van de Democraten de komende jaren zal kunnen resulteren in een aanzienlijk sterkere Amerikaanse economie. Dit is positief voor grondstoffen in het algemeen, vooral als de Chinese groei veerkrachtig blijkt. Bovendien verwacht ABN AMRO ook dat de Amerikaanse reële rente in 2021 negatief zal blijven of verder zal dalen. Dit ondersteunt de grondstofprijzen vanwege de historische negatieve relatie tussen beide. Deze effecten komen tot stand op de langere termijn en dit effect zien we ook terug in de CAL producten van aardgas. We zien een plus voor CAL-21, 22, 23 en 24. Waarbij CAL-23 en 24 het sterkst stijgen, beide bijna vier procent.

OLIE

Op 30 november komt de OPEC weer voor haar halfjaarlijks overleg samen. De dag daarna worden de OPEC-leden vergezeld door de niet-OPEC olieproducenten – onder leiding van Rusland – (gezamenlijk OPEC+) om hun productieakkoord te evalueren en mogelijk aan te passen. Tijdens deze overleggen proberen de olieproducenten overeenstemming te bereiken over de olieproductie, met als doel een goede balans tussen vraag en aanbod te realiseren. Zo heeft de OPEC+ voorkomen dat de olieprijs lang tussen de 20 en 30 dollar bleef schommelen zoals half maart en eind april het geval was.

In het OPEC+-productieakkoord is afgesproken dat de productieverlagingen zouden moeten worden afgebouwd vanaf januari 2021. De huidige productiebeperking van 7,7 miljoen vaten per dag moet vanaf dat moment worden afgebouwd naar ‘slechts’ 5,8 miljoen vaten per dag tot april 2022. Deze afspraak wordt op 30 november en 1 december geëvalueerd.

De daling die we vorige week communiceerden, is deze week vrijwel volledig teniet gedaan. De termijnmarkten voor elektriciteit lieten zich deze week vooral sturen door de aardgasmarkt en de prijs voor CO₂. We zien dan ook een stevige stijging van de termijnproducten. Toch verwachten we dat de stroom- en emissieprijzen de komende tijd onder druk blijven staan. De stevige beperkende coronamaatregelen die in heel Europa worden geïmplementeerd zorgen voor neerwaartse druk.

Geperste lucht als batterij?

Eén van de grootste uitdagingen in de energietransitie is het balanceren van opwek en afname. De opslag van energie gaat hierin een belangrijke rol spelen. Voor deze opslag zijn diverse (deel)oplossingen die in gang zijn gezet en deze week wordt er weer één aan toegevoegd. De financiering voor een project in Groningen om energie op te slaan door middel van geperste lucht is vrijwel rond. Op meerdere plaatsen ter wereld staan dergelijke systemen, die door het leven gaan als compressed air energy storage (CAES). De installatie in Groningen zou ruwweg 3 à 4 GWh aan opslagcapaciteit moeten krijgen. De generator zou een vermogen krijgen van rond de 300 MW. Als alles doorgaat als gepland zou de ingebruikname plaats kunnen hebben in 2025.