Energie – Marktupdate week 43 – 2020

De aardgasprijs voor 2021 kende afgelopen week een sterke stijging (+5%). Deze stijging is volledig gedreven door korte termijneffecten en met het leveringsjaar 2021 in zicht heeft dit een grote invloed. Dit is dan ook direct de reden dat de jaren na 2021 op hetzelfde niveau bleven.

Wat waren deze effecten? Allereerst was het begin deze week erg koud wat de vraag naar gas deed toenemen. Ook was er afgelopen week minder LNG beschikbaar en zorgde organen in de Verenigde Staten voor een lagere productie van aardgas. Al met al dreef dit de gasprijs voor 2021 op, al staat deze nog altijd onder de marktprijzen van 2022-2024.

Vorige week schreven wij al dat de oliemarkt erg rustig is. Deze situatie was deze week ongewijzigd. De OPEC+ landen houden zich aan de productiebeperkingen wat opwaartse druk geeft. Echter wordt dit gecorrigeerd door een verminderde vraag naar aanleiding van de coronacrisis. Beide houden elkaar in evenwicht waardoor een vat Brent olie net boven de 40 dollar staat. De OPEC+ gaat binnenkort vergaderen over de productiebeperkingen in 2021. De verwachting is dat de er weer meer geproduceerd gaat worden wat de prijs omlaag kan duwen.

De elektriciteitsmarkt voor 2021 is afgelopen week licht gestegen. Op de elektriciteitsmarkt spelen een aantal belangrijke zaken. De combinatie van de Coronacrisis en de kans op een no-deal Brexit zorgt voor zeer lage CO2-prijzen. Dit gecombineerd met een relatieve lage steenkoolprijs en hogere gasprijzen zorgt voor meer elektriciteitsproductie uit steen- en bruinkool.

Door dat Nederland nog maar weinig kolencentrales heeft is het effect op de Nederlandse stroomprijs niet heel groot. Echter is dit effect in Duitsland vele malen duidelijker. Dit is ook de reden dat de Duitse stroomprijzen op dit moment ruim 5 euro per MWh voordeliger zijn dan in Nederland, terwijl dit in september nog omgekeerd was. Nederland profiteert hier enigszins van door stroom te importeren uit Duitsland.

Energie – Marktupdate week 42 – 2020

Een rustige week op de energiemarkt met een stabiel verloop op voornamelijk de gasmarkt. Het koudere weer zorgt voor meer vraag naar aardgas, maar hier is nog niets van terug te zien in de markttarieven. Een verklaring hiervoor is dat het aanbod van Noors aardgas weer op peil is nadat de stakingen bij olie- en gaswerkers zijn beëindigd. Verder zorgt de constante toevoer van Russisch aardgas voor voldoende gas in de opslagen; een Europees gemiddeld niveau van 97 procent. Het markttarief voor aardgas is nauwelijks gewijzigd. Dit zorgt voor een markttarief van 0,1360 €/m³ exclusief opslag voor CAL-21, een nihil verschil ten opzichte van vorige week.

Op de oliemarkt is het tevens rustig. Door de productiebeperkingen van de Opec+ landen is er sprake van een lichte opwaartse prijsdruk, maar veel effect heeft dit nog niet. Een vat Brent olie blijft rond de $ 42 per vat. De beperkte impact van Orkaan Delta op de westkust van de Verenigde Staten zorgt er ook voor dat de prijs van olie vrijwel ongewijzigd blijft.

Op de elektriciteitsmarkt was er meer aan de hand. Het markttarief voor CAL-21 is met vier procent gedaald tot een tarief van 45,75 €/MWh voor PeakLoad exclusief opslag. De voornaamste oorzaak van de daling is dat de (UEA) CO2-emissierechten hun laagste niveau hebben behaald sinds midden augustus. Verdere oorzaken van deze daling is het toegenomen aanbod van elektriciteit vanuit Franse nucleaire centrales, samen met elektriciteit vanuit waterkrachtcentrales uit andere Europese landen.

De oorzaak van de daling van CO2-emissierechten heeft te maken met het bestrijden van de pandemie. Afgelopen dinsdag zijn nieuwe maatregelen afgekondigd die woensdag om 22:00 zijn ingegaan. Dit heeft ervoor gezorgd dat er minder vraag is naar emissierechten wat voor een prijsdrukkend effect zorgt.

Energie – Marktupdate week 41 – 2020

In tegenstelling tot vorige week is de energiemarkt deze week meer in beweging. Het markttarief van aardgas voor CAL-21 is met vier procent gestegen. Hierdoor komt het markttarief voor CAL-21 op 0,1365 €/m³ exclusief opslag. Reden van deze opwaartse druk is te vinden in het koudere weer wat in opkomst is. Verder zijn de gasopslagen niet zo vol als gedacht wat tevens voor een opwaartse druk zorgt.

Het prijsniveau van Brent olie schommelt rond de $ 42 per vat. Een lichte stijging ten opzichte van vorige week dankzij orkaan Delta. Energiebedrijven hebben 80 procent van hun olieproductie in de Golf van Mexico gestaakt ter voorbereiding op deze orkaan. De verwachting is dat de prijs per olievat na de orkaan weer (licht) zal afnemen. Onduidelijk is of tevens de vraag naar olie gaat afnemen.

Uit een analyse van de OPEC wordt namelijk geconcludeerd dat de vraag naar olie rond 2040 een piek zal hebben. De alsmaar groeiende wereldbewolking zal ervoor zorgen dat de vraag naar olie blijft stijgen van 97,7 miljoen vaten per dag in 2021 naar 109,3 miljoen vaten in 2040. Volgens de OPEC zal na 2040 de daling intreden, een conclusie die niet de gehele oliewereld deelt.

Het Britse oliebedrijf BP heeft namelijk andere verwachtingen. BP stelt dat de piek naar olie nu al gaande is. Hierom gaat BP de komende jaren haar olieproductie afstoten tot een reductie van minimaal 40 procent in 2030. Daarentegen heeft het Brits- Nederlandse oliebedrijf Shell wel de verwachting dat de olievraag gaat stijgen de komende jaren, maar wat wel sterk afhankelijk is van het verloop van de coronapandemie.

Elektriciteit is deze week met twee procent gestegen. Hierdoor komt het markttarief voor CAL-21 op 47,50 €/MWh voor PeakLoad, exclusief opslag. Oorzaak van deze stijging is de onrust rondom de Brexit en de (mogelijk chaotische) uittrede uit het CO2-emissierechten systeem (EUA). Dit is alsnog een kleine stijging, maar wellicht een voorbode voor wat komen gaat.

Deze week is er in Brussel namelijk gestemd over de Klimaatwet. Woensdag is gebleken dat er steun is voor een Europese CO2-reductie van 60 procent, wat voor extra druk zorgt bij lidstaten om in ieder geval voor de reductie van 55 procent te gaan stemmen.

Deze ambitieuze doelstelling zorgt ervoor dat het Emission Trading System (ETS) opnieuw moet worden herzien, wat in 2018 al is gebeurd. Door deze doelstelling gaat het ETS namelijk een nieuwe fase in, de huidige staat van het systeem kan niet intact blijven. Dit stelt namelijk Hans van Cleef, senior energie-econoom van de ABN Amro.

Om een stap terug te doen; op de ETS worden CO2-emissierechten verhandelt. Het aantal emissierechten worden ieder jaar met 2,2 procent verminderd. Om de doelstelling te halen, zal dit percentage moeten worden verhoogd, aldus Van Cleef. De Europese Commissie zal met voorstellen moeten komen om de doelstelling te kunnen halen.

Het gevolg van deze nieuwe fase is dat de CO2-emissierechten de komende jaren duurder zullen worden. De emissierechten schommelen deze week rond de 25 €/ton, maar een stijging naar 30-40 €/ton is een reëel scenario volgens Van Cleef. Een basisscenario volgens de energie-econoom, maar gunstiger dan het tweede scenario. Hierin wordt een forse prijsstijging geschetst ten gevolge van het achterblijven CO2-reductie door regeringen en bedrijven. Dit zou ervoor kunnen zorgen dat de kosten voor emissierechten oplopen tot gemiddeld 50 €/ton.

Energie – Marktupdate week 40 – 2020

Het was een relatief rustige week voor de gasmarkt. Het CAL-21 tarief is ongeveer een halve procent gedaald ten opzichte van vorige week. Een rustige week voor de tarieven, maar wel een stevig bericht vanuit de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). In de Staatscourant meldt het kabinet dat de NAM de puttenrij Uiterburen definitief wil afsluiten.

De locatie Uiterburen maakt onderdeel uit van het aardgasveld in Slochteren en is de eerste locatie van het Groningen gasveld waar de gasputten definitief worden afgesloten en opgeruimd. Ongeveer 70 jaar geleden werd het gas hier ontdekt. De vondst leidde tot het besluit om geheel Nederland aan te sluiten op aardgas. De gasbel zat bijna 2.700 meter diep en bleek ongeveer 2.700 miljard kubieke meter gas te bevatten. In 1963 begon de distributie van het aardgas uit Slochteren. Gemeenten in de provincie Groningen werden toen als eerste aangesloten.

Vanaf begin jaren 70 tot 2015 is er landelijk jaarlijks ongeveer 70 – 80 miljard kubieke meter geproduceerd, met een piek in 1976 en 1977 van meer dan 100 miljard kubieke meter. De jaren na 2016 kenmerken zich door een reductie van de aardgasproductie tot jaarlijks minder dan 50 miljard kubieke meter. Deze verlaging van de productie is nodig ter voorkoming van aardbevingsschade.

Het sluiten van de Nederlandse aardgas velden heeft vrijwel geen impact gehad op de gasprijzen. Via internationale leidingen komt aardgas uit omringende landen Nederland binnen. Ook heeft LNG haar intrede gedaan. LNG is gas in vloeibare vorm en gaat bij de Maasvlakte in Rotterdam na bewerking gasvormig ons netwerk in. In 2015 had Nederland nog een productieoverschot dat werd geëxporteerd. Inmiddels importeren we als land meer dan dat we exporteren. Onderaan de streep is Nederland daardoor een importland geworden.

Voor de termijn producten bepalen de CO₂-prijs en de gasprijs het prijsbeeld. Op de markt voor CO₂-rechten wordt het beeld vooral bepaald door de economische impact van de coronamaatregelen, aangevuld met relatief hoge veilingvolumes. De CO₂-prijs beweegt zeer veel op en neer. Toch was het een relatief rustige week voor de elektriciteitsmarkt. Week-op-week is het CAL-21 tarief nog geen half procent gestegen. Sommige Europese regeringen voeren opnieuw lockdown-maatregelen in om het weer oplevende coronavirus in toom te houden. We verwachten dat er de komende tijd weer meer prijsvolatiliteit zal zijn.