Energie – Marktupdate week 35 – 2020

De marktprijs van aardgas is deze week wederom met drie procent gestegen. De marktprijs voor CAL-21 sloot deze week op 0,1319 €/m3. De oorzaak van deze stijging is te vinden in het onvoorziene onderhoudswerk in de gascentrale in Noorwegen. Het onderhoudswerk verhinderde levering van aardgas naar Nederland.

Deze stijging zorgt ervoor dat de prijs voor een m3 aardgas weer beweegt richting de ‘oorspronkelijke’ marktprijs. De marktprijs verkeerde in een diep dal door de dalende vraag na het uitbreken van het corona virus. De vraag was normaal gesproken hoog omdat aardgas wordt gebruikt bij de productie van elektriciteit. Door het mondiale virus daalde tevens de vraag naar elektriciteit in grote sectoren zoals de industrie waardoor er indirect minder vraag was naar aardgas.

De prijs van een vat Brent olie schommelt rond de $ 45 per vat. De prijs is licht gestuwd door orkaan Laura in de Golf van Mexico die woensdagnacht aankwam in de zuidelijke staat Louisiana van de Verenigde Staten. Deze prijsdruk is ontstaan doordat olieraffinaderijen daar stil zijn komen te liggen en lichte schade hebben. Zolang er geen forse schade wordt geconstateerd, zal het prijs stuwend effect van korte duur zijn.     

Elektriciteit steeg deze week met vijf procent tot een prijs (exclusief opslag) van 47,83 €/MWh voor CAL-21. De volatiliteit van deze markt was het meest noemenswaardig. Woensdag 26 augustus begon de marktprijs op de spotmarkt rond de € 3 per MWh, maar later in de avond bereikte de marktprijs de hoogste uurprijs van dit jaar; € 90 per MWh.

De reden van deze stijging kent verschillende oorzaken. Ten eerste was er beperkte beschikbaarheid op de kabel vanuit Noorwegen. Ten tweede lagen de gascentrales in Rijnmond en Diemen eruit en als laatste startte de kolencentrale in de Eemshaven niet. Dit heeft ervoor gezorgd dat er elektriciteit vanuit Duitsland moest worden geïmporteerd.

Deze redenen hadden een prijs stuwend effect, maar er was een oorzaak met een sterker aandeel. De prijs voor de CO2-emissierechten (EUA) zijn namelijk sinds het weekend stevig omhooggegaan, namelijk met € 3 per emissierecht, waardoor deze rond de 29 €/ton CO2 ligt. Deze stijging was hoogst onverwachts en is vooral gefundeerd op speculaties en onderbuikgevoel.

De CO2-emissierechten markt wijst naar een recent artikel in de Financial Times afgelopen weekend. Het media publiceerde het artikel ‘Carbon trading: the ‘one-way’ bet for hedge funds’. Een interessant artikel die concludeert dat de gestegen prijs van emissierechten wordt veroorzaakt door de Europese Unie. Brussel heeft namelijk bepaald dat industrieën groener moeten gaan produceren en zij wilt dit op deze manier die kant op drukken. Dit nieuws is niet nieuw, maar een artikel van de Financial Times heeft wellicht gezorgd voor een ‘wake-up call’ onder beleggingsfondsen zoals ‘hedge funds’.  

Het artikel stelt dat de interesse vanuit dit soort partijen komt doordat de markt aan het evolueren is. De verwachting binnen die partijen is dat de marktprijs in 2022 gemakkelijk de € 40 zal bereiken. Handelaren verwachten dat de marktprijs zal moeten worden verdubbeld tot € 50 per ton om het gewenste effect vanuit de Europese Unie te hebben, namelijk het vergroenen van de industrie.

Energie – Marktupdate week 34 – 2020


De lange termijn aardgas markt beweegt al geruime tijd zijwaarts. Zolang er geen grote veranderingen in de verwachte vraag en aanbod plaatsvindt zal dit ook zo blijven. Voor 2021 ligt deze situatie iets anders. Het recente warme weer heeft gezorgd voor fors meer vraag naar aardgas voor de productie van elektriciteit. Om de voorraden al voor het winterseizoen niet te laten krimpen is er de afgelopen periode meer gas gekocht dan gebruikelijk rond deze tijd. Hierbij waren er ook economische positieve cijfers te horen over 2021. Zo voorziet De Nederlandsche Bank een groei van het BBP van 2,9% in 2021. Alles bij elkaar draagt dit bij aan een gestegen aardgasprijs voor 2021.

Vorige week schreven wij al over de terugloop van de vraag naar olie. Opvallend is dat ondanks deze terugloop de olieprijs afgelopen week op het hoogste niveau sinds vijf maanden stond. Sinds de lock-down in maart loopt de olieprijs van Brent zeer gestaag op naar de huidige 45$ / vat. Hiermee is te concluderen dat de strategie, het verminderen van de olieproductie, van de OPEC+ succesvol heeft uitgepakt.

Ook de elektriciteitstarieven toonde afgelopen week een stabiel beeld. De prijs voor het uitstoten van CO2-emissies staat relatief hoog maar heeft een steeds beperktere impact in de prijsvorming van elektriciteit. Nederland kent nog vier actieve kolencentrales. Hiernaast geeft persbureau Montel aan dat er in de vakantieperiode dusdanig weinig handel plaats heeft gevonden dat de prijsvorming geen reëel beeld geeft van de markt.

Ook de elektriciteitstarieven toonden de afgelopen week een stabiel beeld. De prijs voor het uitstoten van CO2-emissies staat relatief hoog maar heeft een steeds beperktere impact in de prijsvorming van elektriciteit aangezien deze voornamelijk van toepassing zijn bij kolencentrales. Nederland kent nog maar vier actieve kolencentrales. Hiernaast geeft persbureau Montel aan dat er in de vakantieperiode dusdanig weinig handel heeft plaatsgevonden dat de prijsvorming geen reëel beeld geeft van de markt.

De lange termijn elektriciteitsprijzen (2022 – 2024) worden hoofdzakelijk beïnvloed door de gasprijzen en zolang die stabiel zijn, zullen de elektriciteitsprijzen dat ook zijn.

Energie – Marktupdate week 33 – 2020

In tegenstelling tot vorige week is de marktprijs van aardgas met een enkele procent gedaald. De marktprijs voor CAL21 staat op 0,1240 €/m3. De voornaamste redenen van deze kleine daling zijn de gedaalde CO2 tarieven (EUA) en het einde van de hittegolf. Vorige week had het warme weer en het gebrek aan wind namelijk een prijs stuwend effect, maar met slechter weer op komst is dit effect te niet gedaan.

Interessanter om te vertellen zijn de ontwikkelingen in de oliesector. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) schrijft namelijk dat de vraag naar ruwe olie sterker af gaat nemen dan verwacht, namelijk met 140.000 vaten per dag. Dit komt alsnog neer op 91,9 miljoen vaten per dag, een klein verschil. Deze verlaging moet dan ook vooral worden geïnterpreteerd als een teken dat groeicijfers lager zullen uitpakken dan vooraf aangenomen.

Zo loopt het herstel van de economie veel trager dan gehoopt en wordt de (financiële) schade van het corona virus steeds duidelijker. De NOS opende bijvoorbeeld vanochtend met de kop ‘’Catastrofale krimp van de Nederlandse economie: min van 8,5 procent’’. De economie is in het tweede kwartaal gekrompen met 8,5 procent in vergelijking met een kwartaal eerder. De krimp van de mondiale economie gaat zijn weerslag hebben op de oliesector.

De oliesector is namelijk nauw verbonden met het wegvervoer en de luchtvaart; zo is 57% van de vraag naar olie bestemd voor benzine, diesel en kerosine. Doordat er minder wordt en waarschijnlijk zal worden gevlogen, moet de oliesector hierop anticiperen.

Dit is zoal terug te zien in de investeringen. De investeringen in olieproductie zijn volgens het IEA afgenomen van $4.000 miljard naar $2.500 miljard in 2020. Gelieerd aan deze lagere investeringen is het verleggen van de investeringsstrategie naar hernieuwbare energie. Deze plannen richten zich vooral op de Europese Unie, waar de oliebedrijven onderdeel van de beleidsplannen op het gebied van klimaat en energie willen zijn. De oliebedrijven weten namelijk goed dat er in de toekomst weinig ruimte zal zijn voor de productie van olie.

De marktprijs van elektriciteit is deze week met drie procent gedaald. Dit zorgt ervoor dat de marktprijs voor CAL21 komt op 44,82 €/MWh voor PeakLoad. Wanneer we kijken naar de langere termijn dan zien we dat de jaren 2022, 2023 en 2024 tevens licht dalen.

De verklaring van deze daling is tevens te vinden in de gedaalde CO2 prijzen en de verwachting dat het de komende tijd meer en harder gaat waaien; waardoor elektriciteit goedkoper wordt. De prijs voor de CO2-emissierechten (EUA) daalde namelijk naar 25,97 €/ton; een riante daling vergeleken met de prijzen van half juli. Op 14 juli 2020 stond de prijs nog op bijna 30 €/ton.

Energie – Marktupdate week 32 – 2020

Warm weer en weinig wind hebben een prijs stuwend effect op korte termijn prijzen (dagen, weken, maanden) van aardgas. De warmte heeft een vergroot de vraag naar gas omdat er meer elektriciteit wordt gevraagd voor koeling. Aanvullend ontstaan er knelpunten aan de aanbodkant, met name in Frankrijk hebben kerncentrales problemen met hun eigen waterkoeling. Daarnaast wordt er weinig wind verwacht. Voor de opwekking van stroom wordt dan een flink beroep gedaan op de gascentrales. Tegelijkertijd komt er momenteel ook iets minder gas naar Europa toe.


De prijzen voor levering van gas op de langere termijn zijn ook gestegen (zie afbeelding hierboven). Dit komt voornamelijk door de gestegen prijs van CO2-emissierechten: ruim drie procent plus week op week voor zowel 2021, 2022, 2023 en 2024. Ook zien we een stijging van de olieprijs: week op week voor 2021 en 2022 een stijging van ruim drie procent en voor 2023 en 2024 een stijging van ruim twee procent. Deze gestegen prijs voor CO2-emissierechten en olie neemt de gasprijs met zich mee.

Als de gasprijs stijgt, dan stijgt de elektriciteitsprijs mee. In Nederland wordt nog veel elektriciteit door gascentrales opgewerkt, vandaar de sterke correlatie. Dit effect is ook duidelijk te zien in de week op week stijging van elektriciteit: een kleine vijf procent prijsstijging voor CAL-21. De volgende CAL producten (22,23,24) stijgen ook, maar minder snel dan CAL-21. We zien dezelfde tendens bij aardgas.


Congestiemanagement wordt steeds belangrijker
Het nationaal Klimaatakkoord is de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). Wat betreft de elektriciteitsopwekking is bepaalt dat er in 2030 84 TWh (84.000.000.000 kWh) duurzame energie opgewekt moet worden. De decentrale overheden moeten bepalen hoe, met wie en waar dit ingevuld wordt middels een Regionale Energie Strategie (RES).


Dit plan brengt uitdagingen met zich mee. Zo verloopt de bouw van een zonnepark vele malen sneller dan het uitbreiden van het net. Hierdoor ligt netcongestie ligt op de loer. De aansluiting en de kabels moeten voldoende groot zijn om ook midden op een zonnige zomerdag alle elektriciteit van een zonnepark door te laten. Momenteel zijn netbeheerders verplicht om aansluiting op het net te verzorgen, maar deze situatie is onhoudbaar aldus André Jurjus (voormalig directeur Netbeheer Nederland). De oplossing moet gevonden worden in conversie, opslag en afvlakking.