Energie – Marktupdate week 9 – 2020

De nieuwsberichten over het Coronavirus volgen zich in rap tempo na elkaar op. Het virus verspreidt zich nu ook in Europa en is recent op 2 plaatsen in Nederland geconstateerd. Vooral de financiële markten en aandelenbeurzen reageren sterk op de onzekerheid die dit met zich meebrengt. In hun kielzog nemen zij de olieprijs met zich mee. Een haperende wereldeconomie zorgt ervoor dat het olieoverschot toeneemt, waardoor vaten olie tegen een lagere prijs van de hand gaan. Week op week leverde de olieprijs (Brent, month-ahead) bijna 10% in en beweegt richting de grens van $50 /vat. De OPEC komt komende week bij elkaar om te proberen deze prijsontwikkeling een halt toe te roepen. Rusland heeft echter al aangegeven de ontwikkelingen rondom het Coronavirus te willen afwachten alvorens ingrijpende productiebeperkingen door te voeren.

De gasprijzen bewegen mee met de dalende valuta- en olieprijzen. Week op week leverde de CAL-21 gasprijs met 7% flink in. Ook bij gas lijkt de grote van de voorspelde gasreserves de prijs te bepalen. Op de korte termijn zijn er echter ook prijsopdrijvende factoren. De buitentemperatuur lijkt zich langzaam te normaliseren naar het seizoensgemiddelde, na een periode van bovengemiddeld warme temperaturen. Wanneer ook het aandeel windenergie, na een periode van veel wind, wat minder wordt zal de vraag naar gas door de gascentrales in de regio zorgen voor een flinke stijging.

Het volume aan duurzaam opgewekte elektriciteit door wind en zon was nooit hoger dan in februari 2020. Vooral windenergie op land zorgde afgelopen maand voor bijna 5 Petajoule (PJ) aan elektriciteit. In vergelijking, dat is ruim 1 PJ meer dan het seizoensgemiddelde van alle duurzame bronnen samen. Doordat het aandeel windenergie op zee (1,3 PJ) en zon (1 PJ) ook aanzienlijk was komt de totale productie deze maand uit op bijna 7,5 PJ. (bron: www.energieopwek.nl)

Mede door de beschikbaarheid van meer dan voldoende duurzame energie en de lage grondstofprijzen wisten de elektriciteitsprijzen deze week ook flink te dalen. Zowel Cal-21 peak- als baseload leverde allebei ruim 5% in. Op het gebied van CO2 emissierechten werd deze week weer een stap gezet om het overschot aan Britse emissierechten, vorig jaar ontstaan door de ontwikkelingen rondom de Brexit, alsnog toe te voegen aan het EU ETS handelssysteem. Doordat door deze handeling meer rechten op de markt komen daalde de prijs week op week met €1 naar €24,26 /ton.

Het grote volume aan beschikbare windenergie zorgde deze maand overigens ook voor uitdagingen op het elektriciteitsnet voor netbeheerder Tennet. Op dinsdag 25 februari nam de windkracht tijdens de avondpiekuren flink af waardoor in korte tijd maar liefst 5.000 MW aan gascentrales moest worden bijgeschakeld op het net. Volgens Martien Visser (lector Energietransitie) een absoluut “kunststukje” van de gas- en stroomsector.

Energie – Marktupdate week 8 – 2020

Het CAL-21 tarief van aardgas is deze week met een procent gedaald. Dit brengt het CAL-21 tarief op 14,55 €/m3. Een stijging was waarschijnlijker. Dit had onder andere te maken doordat de LNG-leveringen niet doorgingen. De harde wind van de afgelopen week heeft ervoor gezorgd dat tankers met LNG niet konden aanmeren en lossen. Doordat de aanvoer van vloeibaar gas stagneerde, werd een prijsstijging verwacht.

Desalniettemin is het tarief voor aardgas laag. Het (waarschijnlijke) besluit van Koning Winter om Europa over te slaan zorgt ervoor dat de gasreserves vol blijven. Het aanbod van aardgas blijft ruimer dan de vraag wat voor een drukkend effect blijft zorgen.

Het CAL-21 elektriciteit tarief is daarentegen met een procent gestegen. Dit zorgt voor een tarief van 42,50 €/MWh. Een verklaring van het stijgende tarief wordt gevonden in de stijgende kosten van CO2 emissierechten.

De prijs voor CO2 heeft een opleving ten opzichte van de afgelopen tijd. Mogelijk heeft dit te maken met de Britse uitstootrechten. Het is nog echter nog wel wachten op de bekendmaking van het tempo en wanneer de niet-geveilde Britse uitstootrechten uit 2019 op de markt komen. Het Verenigd Koninkrijk heeft namelijk vorige week besloten om door te gaan met het Europese handelssysteem EU-ETS. Dit zal betekenen dat de prijs van CO2 emissierechten zal doen dalen. Dit heeft dan weer gevolgen voor de elektriciteitsprijs.

De olieprijs is weer licht stijgende. Afgelopen weken zorgde het Corona virus ervoor dat de olieprijs dalende was. Het tij voor olie begint te keren. Marktdeelnemers verwachten dat de effecten van het virus mee zullen vallen. Desalniettemin staan de marktkenners niet volledig achter het scenario dat de olieprijs binnen een korte tijd op haar oude niveau zal zijn.

Even iets anders: een klimaatbank in Europa
De Europese Investeringsbank (EIB) moet volgens Brussel dé klimaatbank van Europa gaan worden. Het Financieel Dagblad meldt dat Brussel in de meerjarenbegroting wil vastleggen dat de lidstaten van de Europese Unie meer geld in deze bank gaan steken. Vanaf 2025 moet het EIB de helft van het leenvermogen spenderen aan milieudoelen. Voorlopend op deze doelen is het in 2021 stoppen met het financieren van projecten waarmee olie, kolen en gas gemoeid zijn.

Het EIB is redelijk onbekend bij het grote publiek. Het is daarom interessant om te noemen dat deze bank al duurzame projecten financiert. Zo heeft het EIB onlangs geld aan Rotterdam geleend zodat zij elektrische bussen kunnen kopen. Verder is het opknappen van de afsluitdijk en het aanschaffen van nieuwe metro’s voor in Amsterdam medegefinancierd door het EIB.

Het EIB moet dé geldverstrekker voor de EU worden zodat de klimaatdoelstelling kan worden gehaald, namelijk in 2050 klimaatneutraal. De lidstaten hebben het licht al op groen gezet om tot 2030 € 1.000 miljard te investeren in de aanpak van het klimaat. De bank moet een voortrekkersrol en voorbeeldfunctie worden voor de rest van de banken.

Energie – Marktupdate week 7 – 2020

Na een periode van daling corrigeerde de gasmarkt met een week-op-week stijging van 4%. Een duidelijke oorzaak lijkt er niet te zijn voor deze stijging. Het aanbod van aardgas is zeer ruim waardoor de voorraden verder oplopen. De vraag blijft, als gevolg van de hoge temperaturen, ook achter bij de verwachting. Alleen de vraag naar aardgas voor de productie van elektriciteit is stijgende. Dit omdat de relatief hoge kolenprijs ervoor zorgt dat de elektriciteitsproductie door middel van aardgas lucratiever is.

Vorige week schreven wij dat de OPEC in overleg is om olieproductie te verminderen. Het corona-virus leidt echter tot een veranderende marktsituatie. De OPEC schat namelijk in dat wanneer het virus zes maanden aanhoudt dit een verminderde groei van 130.000 vaten olie per dag zal inhouden. Door de onzekerheid die dit met zicht meebrengt lukt het de OPEC en Rusland niet om tot overeenstemming te komen over productiebeperkingen. De olieprijs reageerde echter nauwelijks op dit nieuws en staat op 56,34 $/vat (Brent month-ahead).

In navolging van de gasmarkt steeg ook de elektriciteitsprijs voor CAL-21 week-op-week met 4%. De storm Ciara was dusdanig hard dat veel windturbines moesten worden uitgezet, waardoor de dagprijzen iets opliepen. Komend weekend is de volgende storm alweer in aantocht. De verwachting is dat Dennis een iets andere koers aanhoudt waardoor de windturbines op de Noordzee kunnen blijven produceren. Dit moet zorgen voor zeer lage stroomprijzen dit weekend. Dat de lange termijnmarkt deze week is gestegen moet deels gezocht worden in de gedaalde euro ten opzichte van de dollar en Britse pond. Dit zorgt ervoor dat de import van olie, steenkool en aardgas duurder is geworden.

De CO2-markt kende met een week-op-week stijging van 5% een sterkte opleving. Een veiling van emissierechten in Polen zorgde voor hogere prijzen, maar de oorzaak van de forse stijging is verder onduidelijk. De sterke stijging van emissierechten moet zodoende ook worden gezien als correctie op de zeer lage koers van de afgelopen twee weken.

Energie – Marktupdate week 6 – 2020

De afgelopen dagen is de gasprijs (CAL-21) iets naar boven gecorrigeerd waardoor het week-op-week resultaat ongeveer een procent stijging laat zien. Toch zijn er weinig factoren die de prijs echt kunnen opstuwen. Er is voldoende LNG, de opslagen zijn nog steeds vol en het weer blijft zacht. Voor de korte termijn komt daar bovendien bij dat er vanaf zondag storm wordt verwacht en dus een overvloed aan windenergie. Gascentrales zullen dus geen drukke dagen tegemoet gaan. Deze laatste korte termijn effecten werken door in de lange termijn prijzen.

Er is momenteel sprake van een bijzonder ruime LNG-aanbodsituatie. Een terugval in Chinese LNG vraag is ook al zichtbaar in de Aziatische gasprijzen. Overtollige LNG schepen varen door naar de Europese markten.
Er is ook niet veel ruimte naar beneden. Als de prijs verder zakt, dan nemen Noorwegen en Rusland maatregelen door de aanvoer te verlagen. Dat gegeven zal de prijs ondersteunen. In historische context staan de huidige gasprijzen nabij meerjarige diepterecords.

Olie: Het aantal wereldwijde vliegbewegingen neemt sterk af als gevolg van het Coronavirus. Dit heeft direct invloed op de vraag naar kerosine/olie. Dit werkt uiteraard sterk door in de prijsvorming. In een maand tijd is de olieprijs met maar liefst 20% gedaald tot 54 $/vat.

Maar Opec-plus, de organisatie van olieproducerende landen en een aantal niet-leden, zit niet stil. Saoedi-Arabië en Rusland zijn als belangrijkste leden van dit verbond deze week alweer in gesprek over het beperken van de eigen productie om zo de olieprijs weer omhoog te krijgen.

Veel zal echter afhangen van de verdere verspreiding van het virus. Momenteel hebben de prijsopdrijvende factoren echter beduidend minder impact op de olieprijs.

Het jaarcontract (CAL-21) is deze week ongeveer anderhalf procent gedaald. De oorzaak vinden we onder andere in een korte termijn effect. Dit weekend bereikt een storm onze kusten waardoor er recordhoeveelheden hernieuwbare energie geprocedeerd kan worden. Ook op deze markt zijn vooralsnog geen factoren te ontdekken die de prijs wezenlijk op zouden kunnen stuwen. Het weer is zacht, de aardgasprijs laag en hernieuwbaar uitvoerig voorradig.

Nieuwsdienst Bloomberg geeft al geruime tijd deze winter een zeer lage of zelfs negatieve spread voor kolencentrales. Dat is de zogeheten dark spread die de marge aangeeft tussen de kosten voor kolen en de opbrengst uit elektriciteitsverkoop. Dezelfde marge voor gascentrales, de spark spread, staat er beter voor.

CO2: Het Verenigd Koninkrijk heeft deze week besloten om door te gaan in het Europese handelssysteem voor emissierechten, het EU-ETS. Binnenkort zal een schema voor komende veilingen bekend worden gemaakt. De vraag is of dit geen uitstel van executie is, aangezien de Britse regering als uitgangspunt in de Brexit-onderhandelingen neemt dat het op geen enkel vlak aan Europese regels wil voldoen. De Europese Unie wil het VK graag in het ETS houden, onderhandelingen zullen dit jaar moeten uitwijzen welke kant het uit gaat.